November 05, 2008

Yürüyen Merdiven

ÖSS gurusu Özgür Özkan'ın sayfasından alınmıştır.

30'ar basamaklı iki eş yürüyen merdiven, sabit ve eşit hızlarla yukarı doğru hareket ediyor. Birinin en altından Ramazan, diğerinden Onur aynı anda yukarı çıkmaya başlıyorlar. Her adımda bir basamak çıkıyorlar. Ramazan yukarı varıncaya kadar 10, Onur 15 adım atmışsa;

a) Kim önce yukarı varır?
b) Ramazan, en üste 60 saniyede ulaşırsa Onur ne kadar sürede ulaşır?
c) Ramazan'ın yere göre hızının, Onur'un merdivene göre hızına oranı kaçtır?

İpucları (aynı sayfadan alınmıştır):
a)Yukarıya aynı anda varmazlar.

b)40 veya 90 değil. Cevap ab şeklinde iki basamaklı bir sayı olmak üzere, a'nın harf sayısı b'den bir fazladır.

c) Merdivene göre hızla merdivenin hızı toplanırsa yere göre hız bulunur.x ve y aralarında asal ve cevap x/y olmak üzere, iki basamaklı xy sayısının karesinin rakamları toplamı 7'dir.

Sorunun başında "Bu sorunun b şıkkını çözebilen, ÖSS sorularının % 95'ini çözebilecek kapasiteye sahiptir." ifadesi var ki eğer doğruysa ÖSS sorularının % 95'ini çözemeyeceğim demektir.

Aynı arkadaş sorular sayfasında verdiği Karaca başlıklı sorunun cevabında Monty Hall Problemine yanlış cevabı vermiş bulunmakta. Demek ki bu Monty Hall Problemi ÖSS'de çok canlar yakmış.

Düzeltme: Özgür Özkan'la emailleşmemiz sonunda orta çıktı ki Karaca başlıklı soruda verilen cevap esasında doğru. Soruda da kutu değiştirilmez ise olasılığın ne olduğu soruluyor. Ödülü bulma olasılığı ilk kutuda ısrar edilirse 1/3 kutu değiştirilirse 2/3 oluyor.

October 28, 2008

Akademik Soy Ağacım

Dedem JJ Bharucha, büyük büyük annem CL Krumhansl, dedemin dedeleri BF Skinner ve RN Shepard olur. Aşağıdaki resim akademik soyumun W Wundt'a, W James'e ve Helmholtz'a dayandığının ispatıdır.

Umarım akademik büyüklerimin seviyesine ben de yaklaşabilirim. Ne yazık ki boynuz kulağı geçemeyecek çünkü atalarımın çok çok büyük insanlar. Kendilerinin başarılarını kısaca "deneysel psikoloji tarihi" şeklinde özetleyebiliriz.

October 27, 2008

Bu deney müthiş ya

Zachary D. Blount, Christina Z. Borland, Richard E. Lenski (2008). Historical contingency and the evolution of a key innovation in an experimental population of Escherichia coli. in Proocedings of the National Academy of Sciences of the United States of America

Makalenin açıklaması GrrlScientist tarafından yapılmış. Ben de işin aslını oradan öğrendim.

Bir önce tanıtmış olduğum kitapla ne kadar alakalı bir durum. Nadiren gelişen bir durumun çok önemli sonuçları oluyor.

Makalenin, bir deneyci kimliği ile, hayran olduğum kısımlar: Deney 1988'den beri sürüyor, o kadar kaliteli yürütülüyor ki istenilen zamandaki datalar elde edilebiliyor. O kadar kaliteli planlanmış ki istediğin andan itibaren deney yeniden yapılabiliyor. Deneyin mekanik yükü (ameleliği) en az 30,000 (jenerasyon sayısı) * 12 (kültür sayısı) kere tekrarlanıyor.

Alınası bir kitap

The Black Swan by Nassim Nicholas Taleb

Bir kaç alıntı.

"I don't particularly care about the usual. If you want to get an idea of a friend's temperament, ethics, and personal elegance, you need to look at him under the tests of severe circumstances, not under the regular rosy glow of daily life. Can you assess the danger a criminal poses by examining only what he does on an ordinary day?"

"Think about the "secret recipe" to making a killing in the restaurant business. If it were known and obvious then someone next door would have already come up with the idea and it would have become generic. The next killing in the restaurant industry needs to be an idea that is not easily conceived of by the current population of restaurateurs. It has to be at some distance from expectations. The more unexpected the success of such a venture, the smaller the number of competitors, and the more successful the entrepreneur who implements the idea... The same applies to scientific theories-nobody has interest in listening to trivialities. The payoff of a human venture is, in general, inversely proportional to what it is expected to be. "

"Our inability to predict in environments subjected to the Black Swan [to predict in environments that are vulnerable to rare, unpredictable events], coupled with a general lack of the awareness of this state of affairs, means that certain professionals, while believing they are experts, are in fact not based on their empirical record, they do not know more about their subject matter than the general population, but they are much better at narrating-or, worse, at smoking you with complicated mathematical models. They are also more likely to wear a tie."

October 14, 2008

The hardest logic puzzle ever

Aşağıdaki yazılar wiki/The_hardest_logic_puzzle_ever sayfasından aynen kopyalanmıştır.

"Three gods A, B, and C are called, in some order, True, False, and Random. True always speaks truly, False always speaks falsely, but whether Random speaks truly or falsely is a completely random matter. Your task is to determine the identities of A, B, and C by asking three yes-no questions; each question must be put to exactly one god. The gods understand English, but will answer all questions in their own language, in which the words for yes and no are 'da' and 'ja', in some order. You do not know which word means which.

* It could be that some god gets asked more than one question (and hence that some god is not asked any question at all).
* What the second question is, and to which god it is put, may depend on the answer to the first question. (And of course similarly for the third question.)
* Whether Random speaks truly or not should be thought of as depending on the flip of a coin hidden in his brain: if the coin comes down heads, he speaks truly; if tails, falsely.
* Random will answer 'da' or 'ja' when asked any yes-no question."(Ibid.)

orijinal makale

Ben de soru üzerinde uğraşmaktayım. Ama çözecebileceğimi hiiç sanmıyorum.

October 13, 2008

Benford's law

Son günlerde öğrenmiş olduğum en ilginç şey Benford's law oluyor. (Bir link daha.)

Rakamsal olarak ifade edilebilen bir şey seçin.
(Ülkelerin nüfusu, şehirlerin alanı, Gross Domestic Product ... aklınıza ne geliyorsa.)
Konu ile ilgili değerleri bulun.
Bu değerlerden yüzde kaçının R={1,2,3...8,9} ile başladığını hesaplayın.

Ben uniform bir dağılım beklerdim. Malesef. Yüzdeler log_10(1 + 1/R) formülüyle "approximate" edilebiliyor. Diğer bir deyişle değerlerin yaklaşık %30'u 1 rakamı ile, yaklaşık %17'si 2 rakamı ile ... yaklaşık %4'ü 9 rakamı ile başlıyor.

Peki niye?

O kısmı anlayamadım. Anlamaya uğraşmak için zamanım da yok malesef.

Bu yazıyı da o değerli zamanımdan çalarak yazıyorum; bilmem anlatabiliyor muyum.

Nereden öğrendim. "Meaning from data: statistics made clear". Prof. Starbird'e (dersin hocası) hayranım. Hayran olmayanı sevmem; hatta döverim. O derece yani.

The teaching company'nin hazırlamış olduğu bir çok dersi dinliyorum/seyrediyorum. Öğrenmek hiç bu kadar kolay olmamıştı. Bu şekilde öğrenmeye o kadar alıştım ki kitap okumaktan soğudum. O derece yani.

Parasızı yok mu derseniz size torrent diyeceğim. Torrent nedir derseniz, bir şey diyemiyeceğim.

BBC Radio 3'ün bağlantı sorunlarından bıktıysanız, KBPS: 89.9. BBC kadar geniş repertuvarı yok ama ses kalitesi mükemmel. Ayrıca Deutsche Grammophon'un internet sitesinden binlerce eseri (parasını ödemek kaydıyla) indirebilirsiniz. Özellikle son dönemde HD olarak yapılmış kayıtların kalitesi beni benden etti; beni eritti götürdü.

August 23, 2008

YouTube'nin açılması şerefine

Elimde olsa, Feyrus'a klarinet lisans diploması verirdim, yalanım batsın. Lakin Feyrus diplomayı ne yapsın.

İki klibin aynı gün içinde çekildiğine ve birinci klipte saksafon çalarmış gibi yapan arkadaşın bu işi ağızlıksız yapmaya çalıştığına dikkatinizi çekerim. O arkadaşın esasında, kamerada çıkmayan steyşın röno torosun şöförü olduğunu iddia edeceğim. Arkadaş ikinci klipte de orgu çalarmış gibi yapıyor.

birinci klip

ikinci klip

July 11, 2008

Suşi ve Kremalı Biberli Somon

Suşi malzemeleri masaya serildikten sonra. Malzemelerden en zor bulunanı tabakların üzerine serilmiş bulunan preslenmiş yosun, d.a. nori. Onu da Metro Gross marketten alabilirsiniz. (Bu arada sadece nori almak için bizi taa Etlik'e taşıyan Yermo ve Pero'ya teşekkür ederim.)



Biraz gevşek sarmışım fakat yine de tadı harika oldu. Mutfaktan suşi hergün çıksa hergün yerim.



Suşi donmamış taze balık ile yapılıyormuş. Artan somonu donduruldu ve iki gün sonra pişirildi. Bu da çok nefis oldu. İçinde bol miktarda krema olduğundan krema, kaymak vs. yemeye alışkın olmayanlara ağır gelebilir.

June 15, 2008

Yorumsuz

Dmitry Khavinson and Genevra Neumann didn’t know anything about astrophysics. They were just doing mathematics, like they always do, following their curiosity. In 2004, they posted a new result, an extension of the fundamental theorem of algebra, on MathSciNet, a preprint server.

Five days later, they received an e-mail. Congratulations, it said. You just proved Sun Hong Rhie’s conjecture on gravitational lensing.

Gravitational what? Khavinson, of the University of South Florida in Tampa, and Neumann, of the University of Northern Iowa in Cedar Falls, had never heard of it.

devamı

June 14, 2008

Levels of Explanation

To build a fully accurate model of the 747, it is not necessary, in principle, for the model to contain explicit descriptions of things like airflow and lift.

It's not that ... the laws of physics themselves, use different descriptions at different levels ... Rather we, for our convenience, use different simplified models at different levels.

You, looking at the model, and thinking about the model, would be able to figure out where the wings were. Having figured it out, there would be an explicit representation in your mind of the wing position - an explicit computational object, there in your neural RAM. In your mind.

You might, indeed, deduce all sorts of explicit descriptions of the airplane, at various levels, and even explicit rules for how your models at different levels interacted with each other to produce combined predictions (emphsases are mine)

kaynak

Benzer bir durum insanın zihinin modellenmesi konusunda da var. İnsan beyninin nöronlardan oluştuğunu biliyoruz. Nöronların ve nöron gruplarının işleyişi calculus ile açıklanıyor. Beyin insan zekasının kaynağı ve zekanın doğasını Bilişsel psikoloji inceliyor. Bizi zeki yapan bilgiler geometrik modellerle, ve "information flow" diagramlarıyla açıklanıyor. Bazıları psikolojinin açıklama seviyesinin tek doğru seviye olduğunu, nöron seviyesindeki açıklamalara ihtiyaç duymadığımızı; başkaları ise sunulan psikoloji modellerinin geleceğin beyin teorilerine yol göstereceğini ve belki de beyin teorilerinin bu modelleri bire bir kullanacağını idda ediyor. Bugün elimizde olmayan şey ise transfer kuralları. Nöron seviyesindeki işleyişin nasıl ve ne derece bilişsel psikoloji modelleri tarafından approximate edildiğini bilmiyoruz.

June 01, 2008

Birkaç TED Videosu

Kumda yürüyen yaratıkların yaratıcısı, modern tekerliğin mucidi ile ilgili video seyretmek için şurası

Mathemagics nedir diyorsanız şurası

İnsanın özellikle de kadınların doğası ile ilgili ilginç bir konuşma için şurası

Yaşam kalitesi indekslerinde yer alan bazı konuların ülke bazında karşılaştırılmasını ve güzel bir presentation nasıl hazırlanmalı görmek için şurası

Mükemmel bir dans performansı için şurası

ziyaret edilmeli.

May 25, 2008

Richard Dawkins - Danimarka Karikatür Krizi

Danimarkadaki bir gazetenin Hz. Muhammed'e hakaret içerdiği idda edilen karikatürleri yayınlaması üzerine yapılan protesto gösterilerini hatırlayınız (http://tr.wikipedia.org/wiki/Danimarka_Karikat%C3%BCr_Krizi).

Konunun gündemde olduğu zamanlarda bu meselenin perde arkasını merak etmiş fakat tatmin edici bir açıklama bulamamıştım. Daha da ötesi bahse konu karikatüre ulaşamamıştım. O zamanlar bu karikatürleri görmek bir ayrıcalık gibi bir şeydi ve bazı köşe yazarları karikatürü köşelerinde yorumlamış, yanlış bir şey yapıldığına kanaat getirmiş fakat halka tahrike kapılmamaları konusunda telkinde bulunmuşlardı (referans istemeyiniz, hafızama güveniniz).

Richard Dawkins'in "The God Delusion" adlı kitabında konunun işlendiğini gördüm ve aydınlandım.

Richard Dawkins anlatımıyla karikatür krizi.
http://www.brianmicklethwait.com/index.php/weblog/richard_dawkins_on_the_muhammad_cartoons_affair/

May 24, 2008

Hey Özgürlük

Okulda defterime
Sırama ağaçlara
Yazarım adını.

Okunmuş yapraklara
Bembeyaz sayfalara
Yazarım adını.

Yaldızlı imgelere
Toplara tüfeklere
Kralların tacına.

En güzel gecelere
Günün ak ekmeğine
Yazarım adını.

Tarlalara ve ufka
Kuşların kanadına
Gölgede değirmene
Yazarım

Bir sözün coşkusuyla
Dönüyorum hayata
Senin için doğmuşum
Haykırmaya

Hey özgürlük