Blognote

Democracy! Now!

2011-11-23T20:16:00.005+02:00

Yerli/yabanci medyada haberin propogandaya dönüştürülmesi canımı sıkıyor. Mesela NYTimes'da çıkan bir haberde, Occupy Wall Street göstericilerini parktan zorla çıkaran Bloomberg eleştiriliyordu, kış aylarında zaten gücü ve sesi azalacak olan bir organizasyonu yeniden haberle taşıyıp canlandırdığı için.

Diğer taraftan da siyasi gündemi takibe bir şekilde alışmışım. Haberi haber olarak yapan mecraları takip benim için elzem. Görsel medyada aradığımı buldum: Democracy Now!

Aşağıda İran'ın nükleer silah için araştırma yapıyor olduğu yalanı ile ilgili bir haberin linki var. Meğer İran ve nükleer silah konusundaki değişikliğin nedeni yeni bilgiler değil, yeni IAEA başkanı imiş.

Seymour Hersh: Propaganda Used Ahead of Iraq War Is Now Being Reused over Iran's Nuke Program.

Uyumak Üstüne

2011-08-22T14:39:00.001+03:00

Az uyuyup, uykuda boşa geçen zamanı eğlenerek, çalışarak değerlendirmek.

Zaman hiçbir şeye yetmiyor. Her an, her gün öğrenecek yeni bir konu, gezilecek yeni bir mekan karşımıza çıkıyor. Her şeye yetişebilmek için uykudan kısmak ne güzel bir fikir. Okuduğum bir makale tam tersini iddia ediyor.

"Despite evidence of the behavioral and physiological risks posed by sleep deprivation, time devoted to sleep has declined in industrialized societies, especially in the past 20 years. Instead of protecting sleep time, there is a tendency in modern cultures to spend resources on ways to safely reduce sleep time to accommodate 24-h operations. These efforts have met with modest success. There is as yet no substitute for sleep, and sleep duration remains the most reliable predictor of wake state stability and neurobehavioral functioning." (by Minkel et al. Behavioral Change with Sleep Deprivation in The Neuroscience of Sleep )

Kraliçe Lear

2011-05-25T08:32:00.002+03:00

Annesinin yası içten içe yüreğini yakan genç bir kadın ile yakın zamanda hayat arkadaşı kocasını kaybetmiş yılların tiyatro sanatçısı... Her genç gibi çocuk muamelesi görmekten sıkılmış ve her yaşlı gibi gençliğini özleyen iki insanı sahnede buluşturan şey ise Shakespeare'in Kral Lear oyunudur. Çocukluktan gençliğe adım atmakta olan Heather'ın babası, hafızasını yitirmeye başladığını fark eden Jane'in ezberine yardım edecek birisini araması nedeniye, (belki kızına bir anne modeli olur diye, kim bilir) Heather'ı bu işe zorlar. Bu buluşma üzerine Eugene Stickland tiyatroyu hayatla, yaşamın korkularını sahneyle, oyuncuları seyirciyle buluşturan bir başyapıt kaleme alır.

Bu oyunu ilk defa Nisan ayının ortalarında ODTÜ'de Kent Oyuncuları (Kenter Tiyatrosu)'ndan izledim. Oyun süresince çok güldüm. Çok kereler de ağlamamak için kendimi zor tuttum. Sayısız farklı katmanda mesaj verebilen bu oyunu ne yaptım ettim Kanada'da ikinci el kitap satan bir kitapçıdan ısmarladım. Penny (kitapçı) Kanadanın meşhur tiyatro yazarı Eugene Stickland'ın bu oyununun nasıl olup da Türkiye'lerden sipariş verildiğini merak etti. Hikayeyi bir de ona anlattım.

Posta kutuma dün düşen bu kitabı Yıldız Kenter ve Sedef Şahin'in seslerini ve tonlamalarını hayal ederek okudum. Okuyunca oyunlara yorum katan Yıldız Kenter'e saygım ve hayranlığım daha da büyüdü. Bu kadar zor bir oyunu boylesine bir ustalıkla çıkartan Yıldız Kenter, sen çok yaşa...

Karınca

2011-05-13T23:09:00.001+03:00

Scientists from the California Academy of Sciences are embarking on a project to take highly detailed digital images of every one of approximately 12,000 ant species known to science.

Akdeniz İnsanının Depremle İmtahanı

2011-05-11T10:17:00.001+03:00

Depremleri ay, güneş ve gezegenlerin konumuna göre tahmin eden müteveffa Raffaele Bendandi'ye faşist diktatör Mussolini önce şövalyelik vermiş; daha sonra ise bu işleri bırakmasını, kibar bir dille !, tavsiye etmiş. Bendandi'nin 11.05.11 tarihi ile ilgili uydurma tahminlerini yalanlayan resmi kurumlara pek güven duymayan Romalılar (bu his bana pek yabancı gelmedi) ne olur ne olmaz diye kendilerini şehir dışına atmışlar.

Ve makale sıklıkla duyduğumuz bir çümle ile bitmiş. "Instead of concentrating on these urban legends, we should be checking to see if our houses are constructed to resist earthquakes."

Romans take a holiday after charlatan predicts earthquake by Michael Day in Milan (11.05.11 the Independent Web Edition)

If Rome's usually bustling streets seem less busy than usual today it will be because hundreds of thousands of locals have decided to vacate the Eternal City for 24 hours – on the off-chance there might be a devastating earthquake.

Predictions of a disaster in the capital on 11 May 2011, attributed to a long dead pseudo-scientist, Raffaele Bendandi, have been dismissed and even ridiculed by public safety officials for weeks. But this hasn't stopped many Romans planning a day off so they can head for the country just to be on the safe side.
Read more »

Johann Hari: The real meaning of Bin Laden's death

2011-05-06T08:40:00.000+03:00

From the Independent (Web Edition, Friday, 6 May 2011)

As soon as the news of Bin Laden's death broke, I went to Times Square here in New York, and witnessed a scene that hinted at these complexities. A 28-year-old man was darting through the cheering crowds and the weeping fire-fighters selling the Stars and Stripes for $25 each. He was an Afghan refugee named Awal. He told me, in fractured English, that he had left "because of the war", which was "very bad", but he loved America "because here you are free." A drunk guy who was standing nearby overheard us and yelled with a smirk [a smile expressing contempt]: "I'm a marine. I probably killed your cousin!" A few people sniggered [laughed disrespectfully]; more scowled [frowned with displeasure]. Later, some of the crowd began to chant about the troops: "Bring them home! Bring them home!" .... [read more]

Zafer sarhoşluğu içinde Beyaz Sarayın önünde toplanan milliyetçi Amerikalı'ların bayrak satmaya çalışan bir Afgan mültecisini oracıkta linç etmemiş olmalarına açıkçası çok şaşırdım. Daha da ötesi oradaki bir askerin Afganı aşağılamasını, hiç olmazsa, kabul etmemiş olmaları daha da ilginç. Bu neyi gösterir tam olarak bilmiyorum ama ben bu olgunluğa imrendim.

The Secret Powers of Time by Philip Zimbardo

2011-05-05T13:44:00.001+03:00

İçinde yaşanılan zaman, dijital çağ ve eğitim sistemi üzerine.

Philip Zimbardo: The Secret Powers of Time (Animated)

Biri Bu Adamı Durdursun

2011-04-08T10:33:00.000+03:00

İyi müzisyen olabilmek için para harcamak gerektiğine inananlara...

Benoît Sauvé: "Amongst the various work methods that I have experimented with in improvisation, there is one that I have found particularly beneficial: transcribing choruses from recordings. This series of videos reflects part of the work done on a few of these amazing solos.

Why transcribing solos?
Although studying the various scales and chords,and the relations between them,is essential in learning to improve,putting these theoretical notions into practise can be very laborious.
This is why making transcriptions of actual solos can be so useful for training aural perception and instrumental technique,as well as allowing us to analyse the styles of great jazzmen,enrich our musical vocabulary,and thus help develop our own musical ideas."

Şifre Meselesi

2011-04-06T23:34:00.004+03:00

Melek hoca'nın anlattığına göre ortada önemli bir problem var. Problem şu: Soruların şıklarının yerleştirilmesi rastgele bir biçimde yapılmamış, şıklar belirli bir algoritma (kazandığı yeni anlamla şifre) ile yerleştirilmiş.

Şıkların yerleri her bir aday için farklı bile olsa, eğer şıklar bir algoritma ile yerleştirilmişsse (rastgele yerleştirmemişse), ve ilgili algoritma keşfedilebilirse (veya önceden biliniyorsa) her aday soruları çözmeden doğru cevaplara ulaşabilir.

Bu konuda endişe sahibi kişiler, bazı öğrencilere, o öğrenciye atanan soru kitapçığındaki cevapların nasıl sıralandığını belirleyen algoritmanın (şifrenin) verildiğini düşünüyorlar. Bir kişi bir konu hakkında suçlanıyorsa onunla ilgili kanıt olması gerekli. Yani öğrencinin kendi soru kitapçığındaki algoritmayı (şifreyi) sınavdan önce biliyor olduğunun kanıtlanması gerekli. Yoksa tüm matematik ve fizik sorularını doğru cevaplamış ama örneğin hiçbir mantık sorusu yapamamış bir öğrencinin varlığı kanıt olamaz. Ancak ve ancak bu durum şüphe doğurur. Şüphe ile kanıtı birbirine karıştırmayalım.

Adaylar sınavda kendi soru kitapçığındaki algoritmayı (şifreyi) keşfetmiş olabilir mi? Bunun için öncelikle şıkların rastgele yerleştirilmediğini belirli bir sistem ile yerleştirildiğini (bir algoritmanın var olduğunu) sınavdan önce bilmek gerekli. Daha sonra bir miktar sorunun doğru cevabının ne olduğunu kesin olarak bilmek gerekli. En az kaç sorunun cevabının bilinmesi gerektiği konusu kullanılan algoritmaların niteliği ile ilgili. Eğer algoritmalar Melek hoca'nın anlattığı gibi bir önceki şık ile ilintili basit döngüsel işlemlere dayanıyorsa doğru cevabından emin olduğunuz az sayıda soru ile algoritmayı çıkartabilirsiniz. Algoritmalar daha karmaşık ise hem kesin olarak bilinmesi gereken doğru cevap sayısı hem de şıkların nasıl düzenlendiğini çözmek için gereken zaman artacaktır. Örneğin 30 sorudan 5'nin cevabını bilmek cevap kağıdını düzenleyen algoritmanın ne olduğunu bilmek için yeterli ise ortada ciddi bir problem var. Yok eğer 30 sorudan 20'sinin cevabını bilmek ve ayrıca kalem ve kağıt kullanarak 25 dakikalık bir işlem gerekli ise, bu sınavda değerli 25 dakikasını şifre bulmakla geçirmiş birisi varsa da o arkadaş rakiplerine göre bir avantaj sağlayamamıştır.

Neden böyle bir şey yapılmış olabilir? (Cevap şıkları neden rastgele dağıtılmamış?)

Bir şekilde bütün adaylara farklı soru kitapcığı dağıtmanın çok iyi bir fikir olduğuna karar verilmiş. Belki meselelerin teknik detaylarına tam olarak hakim olmayan bir takım sert mizaçlı müdürler veya daire başkanları bu kararı vermiş. (Böyle bir müdürle çalışan her aklı başında kişinin yapması gerektiği şekilde) teknik personel hatayı görmüş ama ses etmemiş. Belki de konusunda uzman olan kişiler işten çıkartılmış (ya da işten el çektirilmiş) yerlerine konunun uzmanı olmayan ama torpili olan kişiler getirilmiş. Nedenini bilmiyorum. Ama problem herkese farklı kitapçık dağıtma kararından kaynaklanıyor gibi görünüyor.

Hem bir milyonun üzerinde öğrenciye farklı kitapçık hazırlayıp hem de cevapları rastgele bir biçimde dağıtırsanız, mutlaka ve mutlaka (istatistik kanunları gereği) bazı soru kitapçıklarında, insanlara anlatamayacağınız (endişeli kişilerin şüpheleneceği) düzenlilikler meydana gelir. Örneğin bir kitapçıkta ilk 3 sorunun cevabı A, ikinci 3 sorunun cevabı B gelebilir.

En önemlisi hem öğrencilere farklı kitapçık hazırlayıp hem de cevapları rastgele dağıtırsanız şıkların sayıları eşit bir biçimde gelemez, her öğrenci için de şıkların sayıları değişir. Yani 30 sorudan oluşan bir testte A-E şıkları her öğrenci için eşit sayıda dağılmaz. Bence her öğrenciye A-E şıklarından 6'şar kere gelmesi için şıklar rastgele dağıtılmamış, onun yerine her öğrenciye özgü bir algoritma kullanılmış.

Hemen bir test. Aşağıda cevapları temsil eden harfleri (A-E) bir tam olarak rastgele seçtim, bir de bu işi tam olarak rastgele olmayan bir biçimde yaptım. Sizce hangisi tam olarak rastgele seçilmiş.

Sonuç olarak ortada yönetim sorunu var. Bu bir problem. İnsanlar (haklı veya haksız, bu işin içinde bir iş var veya yok) endişelendiler. İnsanlar ÖSYM'den kötü hizmet aldılar. Parasını verdikleri bir sınavın önemli bir eksikliği ortaya çıktı. Sorumlusu kimse istifa etmeli. Literatürde “command responsibility” denilen bir şey var. Bu işle ilgili en yüksek amir kimse (bu konudan haberi varsa da yoksa da) o kişi istifa etmeli. Çünkü her türlü yetki ve sorumluluk kendisindedir

Fenotiplerin Belirli Bir Yerde Toplanması Evrimsel Süreci Nasıl Ortaya Çıkarır

2011-04-06T19:50:00.001+03:00

Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS)'in en son sayısında çok ilginç bir makale yayımlandı:

An evolutionary process that assembles phenotypes through space rather than through time by Shinea, Brown, and Phillips

Ana fikri şu: Organizmanın daha uzaklara yayılmasını sağlayan bazı özellikler, belirli bir coğrafyada daha çok bulunacaktır. Dolayısıyla özellikle bu bölgelerden çıkan yeni nesillerin yayılma hızları daha da büyük olacağından, bu süreç zaman içinde yeni fenotiplerin ortaya çıkmasını sağlar.

Daha hızlı yayılmayı sağlayan özelliklerin hayatta kalmaya yardımcı olduğu fikri yeni değilmiş. Burada orijinal olan düşünce şu: Daha hızlı yayılmayı sağlayan genetik özellikler hayatta kalmaya yardımcı olmasa bile aynı bölgede bulunan ve bu özelliklere sahip bireyler birbirleriyle çiftleşeceğinden, bu özelliklerin tek tek bireylerde toplandığı gruplar ortaya çıkartacak. Sonuç olarak, hayatta kalmadan bağımsız bir şekilde ilerleyen bir evrim süreci gerçekleşecek. Yazarlar bu fikrin çalıştığını bilgisayar simulasyonları ile kanıtlamışlar.

Genetik algoritmalara kolaylıkla uygulanabilecek bir düşünce (belki de hala hazırda uygulanmaktadır.) Belirli aşamalarda, popülasyondaki diğer bireylerden belirli bir biçimde farklılaşan bireylerin birbirleriyle gen değiştokuşu yapmalarını sağlamak, problemin çözümünü hızlandırır mı. Burada sorun iyi bir farklılaşma kriteri bulabilmek.

Hastalık ve Yakın Tarih

2011-04-02T09:26:00.001+03:00

Mevsim geçişlerinde sıkça haptığım bir hatayı tekrarlayarak, (ince giyinip üşüterek) hasta oldum. Bu vesile ile bazıları da yakın tarih ile ilgili olmak üzere bir çok yazı okudum. (Vesile çünkü akli melekelerimin yüksek ateş ile geriletilmediği durumlarda bilimsel yazılar okumayı tercih ediyorum.)

Yakın tarih bizim için bir tabudur. Tarih derslerinde 1938 yılından sonra Türkiye ve dünyada neler olduğu ile ilgili bir şey öğremedim. (Öncesi ile ilgili öğrendiklerim de büyük oranda yanlışmış.)

Şu an bildiğim bir çok şeyi de internetten okudum. (Bilginin serbestçe paylaşımının faydaları bunlar oluyor demek ki.)

Perry Anderson'un London Review of Books adlı dergide yayımladığı iki makale, Kemalism ve After Kemal Turkiye'nin yakın tarihini anlatıyor.

After Kemal başlıklı yazıda -ki 1960 sonrası Türkiye'den AKP iktidarına kadar politik olaylardan bahsediyor- Mesut Yılmaz ve Tansu Çillerin adının bile geçmediğini belirtmek isterim. Bu bana Çetin Altan'ın politikanın bir meslek olmadığı ve var olmak ile varlıklı olmak arasında önemli bir ayrımın olduğu hakkındaki fikirlerini hatırlatıyor.

Yine aynı yazarın Lula's Brasil başlıklı yazısı Luiz Inácio Lula da Silva'nın başkanlık maceralarını özetliyor.

Çıkarılan dersler: Ne bireylerin karakteri, ne çevresel koşullar, ne de şans politik tarihin mutlak belirleyicisidir. Tarih bunların hepsinin garip bir kombinasyonu sonucunda örülür. Tarihi gelişimin (değişimin) formülasyonu işte bu nedenle imkansızdır. Çünkü belirleyici koşulların bir sınırı yoktur.

Abazanlık Zeki ve Yaratıcı Bir Beyinle Buluştuğunda

2011-03-31T16:53:00.000+03:00

Abazanlık zeki ve yaratıcı bir beyinle buluştuğunda ortaya bu çıkmış:

Olayın bilimsel açıklaması için google'a "phonemic restoration effect" yazabilirsiniz. Daha da bilgilenmek istiyorsanız şu yazıyı okuyabilirsiniz.

Kindle

2011-02-16T21:14:00.002+02:00

Kendimi tutamadim (bkz. bir onceki post). Arzularima yenik dustum. Bir kindle edindim. Herkese tavsiye ederim.

Oncelikle ekrani gozunuzu kesinlikle yormuyor.

Her ne kitap okursaniz okuyun (ister kalin bir ders kitabi, ister ince bir hikaye kitabi) hepsi ayni font buyuklugunde ve ayni ekran icinde belirdiginden alismaya bagli olarak okuma hizinda belirgin bir artis oluyor.

Erkandaki butun yazilari okuma suresi benim dikkatimin dusmeye basladigi sureye denk geliyor. O sirada sayfa cevirme tusuna basarak dikkatimi de refresh ediyorum.

Ilkel bir cursor kullanarak kelimelerin arasinda gezinebiliyorsunuz. Cursoru (imleci) bir kelimenin onune getirdiginizde ekranin altinda (veya ustunde, bu kelimenin konumuna gore degisiyor) sozluk taniminin ilk iki satiri beliriyor. Eger kelime anlaminin daha fazlasini okumak istiyorsaniz enter tusuna basiyorsunuz.

Kitabin altini cursor marifetiyle cizebiliyorsunuz.

Daha da onemlisi altini cizdiginiz yerler, aletin icindeki myclippings.txt dosyasina atiliyor. Bu dosyayi istediginiz gibi edit edebiliyorsunuz, silebiliyorsunuz. Ortalikta yoksa alet yeni bir dosya yaratiyor. Varsa bu dosyanin sonuna eklemeye devam ediyor.

Bugun My Kindle Clippings baslikli bir blog actim. Adindan da anlasilacagi uzere, okudugum kitaplarda altini cizdigim yerleri buraya koyacagim. Kindle'nin bana cok faydasi oldu. Sizlere de faydasi olmasini dilerim.

Kitap okuma hizim ve miktarimdaki artisi siz de goreceksiniz. Herkese siddetle tavsiye ederim.

E-reader ama hangisi

2010-07-29T23:49:00.005+03:00

Gereklilik:
Dijital kitap sayısı oldukça çoğaldı. Akademik yayınların neredeyse hemen hepsi dijital. Zaten kitapları bilgisayar üzerinden okumayı tercih ediyorum. Dolayısıyla böyle bir cihaza ihtiyacım var.

*****

İstenen özellikler:
pdf okuyabilmeli: veya pdf'den uygun bir formata doğru dürüst çeviri yapan bir program olmalı (malesef pdf'den çeviri yapan programların hiçbiri tabloları doğru düzgün çeviremiyor. bazıları resimleri ve dipnotları bile çevirmeyi başaramıyor),

satırların altını çizebilmeli: tercihen satırlar üzerine yorum da yazabilmeliyim

kolay bozulmamalı: kitaplar elimden sık düşer - haşatı çıkar, bunlara dayanabilmeli

istediğim dosyaları rahatlıkla yükleyebilmeli

sarj süresi oldukça uzun olmalı

içinde bir dahili sözlüğü bulunmalı

*****

Seçenekler:
ipad: bugüne kadar kullandığım i- lerin hepsi nazik aletlerdi. bu nedenle ilk adımda elendi.

Nook: Amerika dışına hizmet vermiyor. Satırların altını çizmek çok zor.

Amazon Kindle: Yeni modelleri pdf açabiliyor ama küçük bir bilgisayar ekranında pdf okumak ne kadar kolaysa bunda da o kadar kolay. Amazon teknik olarak kitapları size kiralıyor, ve telif hakları ihlali yaptığınıza inanırsa sistemi kapatıyor ve artık satın aldığınız kitaplara bile erişemiyorsunuz. Çok güzel bir özelliği kitabı hangi cihazda okursanız okuyun, nerde kaldığınızı hatırlıyor ve kaldığınız yerden devam ediyorsunuz.

Sony: Seçenekler içinde ilk başarda en çekici olanı Sony idi. Ama çeşitli yorumlarda şarj süresinin yeterli olmadığını okudum. En kötü özelliği de kullanmasanız bile sarjdan yemesi. Sözlük fonsiyonu kitapta geçen bir kelime sözlükte aynen bulunursa sonuç veriyor (örn. memorization yoksa memorize'a gitmiyor) Kitaptan kelime seçerek arama neticesinde kelime bulunamazsa kullanıcının kelime yazarak arama yapmasına olanak tanımıyormuş. Ama en baştan kelime yazmaya imkan veriyor.

Eslick: Neredeyse bunu almaya karar veriyordum. En önemli özelliği pdf formatındaki dosyaları e-book reader üzerinde okunabilir bir hale getiren "reflow" modu. Bu sayede pdf dokümanı (tıpkı ePUB dosya formatında olduğu gibi) ekrana en uygun şekilde yerleştirilmek üzere yeniden biçimlendiriliyor. Malesef bu cihazda satırların altını çizme fonksiyonu yok. Sözlüğü de yok.

Pixel Qi + Asus EEEPC : Pixel Qi(3Qi olarak da anılıyor) bir LCD ekran markası. Pixel Qi ile aynı anda hem normal bir LCD monitorüne hem de bir e-reader monitörüne sahip oluyorsunuz. (bkz. http://www.pixelqi.com/products).
Asus EEEPC hem hafif hem de pil ömrü 11 saate kadar varabilen bir cihaz. Bir arkadaş EEEPCsini yaklaşık bir seneden beri kullanıyor ve şart süresi yaklaşık olarak 8-9 saate inmiş. Üstüne üstlük Pixel Qi'nin e-reader modu sadece sayfa çevirdiğinizde şarj yediğinden şarj süresi oldukça artacaktır. Bir pdf editor yükserseniz (AdobePro veya Foxit PDF editor) satırları işaretleyip yorum da yazabilirsiniz.

*****

Karar:
Pixel Qi + Asus EEEPC. Lakin şu an bu ikisi bir arada gelmiyor ama bir zaman sonra Asus'un böyle bir model çıkartacağını düşünüyorum. Olur da Asus bir nedenden dolayı Pixel Qi teknolojisini kullanmamaya karar verirse, Pixel Qi 10.1 inçlik mönitor satıyor. Bunu 10.1 inç ekran kasası olan herhangibir notebook'a monte edebilirsiniz.

*****

Strateji:
Eğer çıkarsa Pixel Qi + Asus EEEPC fiyatının düşmesi beklenecek.

Los Horcones

2010-07-22T16:01:00.004+03:00

Paylaşımcı, eşitlikçi, çevreye saygılı, yardımsever ve şiddetten uzak bir toplumda yaşamak ister misiniz?

Bu toplumda herkes eşit olacak. Kötü koşullarda çalışan göçmenler, başka ülkelerde karın tokluğuna çalıştırılan işciler yok. Çalışma, kazanç ve harcama ortak. Bir kimse diğerine üstün değil. Herkes kendi dinini istediği gibi yaşamakta özgür.

Toplumsal problemlerin çözümünün kişilerin kendilerini geliştirmelerinden geçtiğine inanılıyor. Ceza yerine eğitim var.

Bu ideal dünyaya adım atmak ister misiniz? Gerçekten bunu istediğinize/başarabileceğinize emin misiniz?

İşte fırsat: Los Horcones size (kim olursanız olun) hoşgeldiniz diyor.

Three Spinning Dancers

2010-07-22T09:18:00.003+03:00

Chalmers Johnson

2010-07-14T17:52:00.007+03:00

"When I get new information I change my position,
What sir do you do with new information?"

Bilgisinden, görgüsünden, yaşanmışlığından dolayı hayranlık duyulan yaşlı amcalar vardır ya. İşte Chalmers Johnson bunlardan biri.

Speaking Freely Vol 4(Chalmers Johnson). Şiddetle tavsiye ederim. Konuşmanın ilk kısımlarını youtube'ta bulabilirsiniz.

Blogspot'da Bir Bürokrat

2010-04-14T10:43:00.004+03:00

Naci Koru Dışişleri Bakanlığında bir önemli bir mevkide bir bürokrat (Ya müsteşar ya da müsteşar yardımcısı).

Kendisinin bir bloğu var, nkoru.blogspot.com

Bir dışişleri bürokratının blog tutması, bilişim konularıyla sınırlı olsa bile, çok büyük bir gelişme. Çünkü birşeyler yazıp bunu cümle alem ile paylaşmak açıklık ve şeffaflıktan kormamak, eleştiriye tahammül edebilmek demek.

Umarım bu blog tartışmayı küfüretmek sanan kitleler tarafından keşfedilmez de biz de bir bürokratın dünyayı nasıl gördüğünü anlamaya çalışabiliriz.

Darısı diğer bürokratların başına.

Siyaset ve Bürokrasi

2010-03-25T12:34:00.003+02:00

Gerçekleşen tarihi olaylar zaten olması gereken olaylar mıdır? Yoksa tarih bireysel davranışların karmaşık sonuclarından sadece birisi midir?

Bu günlerde Japonya'daki siyasetçi ve bürokratların gündemi Türkiye'dekilerle aynı. Bu benzerlikleri araştıran birisi var mıdır acaba.

"Since ending the Liberal Democrats’ nearly unbroken 54-year grip on power in last summer’s election, Mr. Hatoyama’s Democratic Party has proclaimed its top mission to be changing the way the country is governed by a process that is commonly called 'escaping the bureaucracy.'"

"There has also been resistance ... the most damaging counterattack has been the unending string of inquiries into the political parties’ finances by public prosecutors, who are a part of the Justice Ministry"

"...the Democrats are treating bureaucrats like an unnecessary hindrance."

"Mr. Haraguchi, the internal affairs minister, described how a flurry of negative stories suddenly appeared in major newspapers after he reassigned top bureaucrats in his ministry to different jobs — something no minister, usually an elected politician, had ever done before."

Makalenin Tamamı

Hayalimdeki Araba

2009-11-26T10:13:00.003+02:00

Tabii ki Toyota Prius.

Neden?
1) Yakıt tüketimi 4.0lt / 100 km.
2) Hybrid teknolojisi kullanıyor, aka. çevreci otomobil
3) Araç ağırlığının %85'i geri dönüştürülebilir.
3) Motor örneğin kırmızı ışıkta durduğunuzda stop ediyor, aka. minimum gürültü.
4) Larry David'in arabası

Şu an için fiyatı Türkiye'de 42000 Euro. Fiyatın 1800 cc'lik taşıtlara getirilen vergiden şiştiğini düşünüyorum.

Arabaları motor hacmine göre vergilendirme benzin tasarrufu amacıyla yürürlüğe koyulan bir işlemdi. Bu nedenle hybrid araçların motor hacmi hesaplanırken, toplam motor hacmi değil ortalama motor hacmi kullanılmalı. Prius'te iki motor olduğundan (biri benzinli diğeri elektrikli) bu arabanın motor hacmi 900 cc olmalı.

Son olarak, Prius Türkiye'de İngiltere'den önce satışa çıkmış gözüküyor ki bu da bende arabanın fiyatı düşecek umudunu yeşertiyor.

En acayip gerçek

2009-09-24T19:37:00.005+03:00

"Öğrendiğinde en çok saşırdığın şey neydi?" diye sorsalar herhalde bunu söylerdim. "Bir yanlışlık olmuş, meğer sen erkek değil de kadınmışsın" deseler belki bu kadar şaşırmazdım.

"... genes can be selectively turned on and off, rather than being always active, and that highly disparate organisms (for example, fruit flies and human beings) may use the same genes for embryogenesis ... just regulating them differently." (evo devo)

Yani siz bana sadece genlerin aktive olmasını/olmamasını sağlayarak insan embriyosunun sinek gözü geliştirebileceğini mi söylüyorsunuz.

Vayyy beeee.

(Sen çok yaşa TTC.)

Helikopter Yayınları

2009-08-18T16:19:00.005+03:00

Bir kez daha görüldü ki benim buraya birşeyler döktürmem için makale yazmaya kasmam gerekli.

Yeni bir makalenin kasışına başlamadan önce okumaktan zevk almayı bilen siz değerli okuyuculara yeni keşfettiğim bir güzelliği tanıtmak istedim. Bu güzelliğin adı Helikopter Yayınları.

3 Aralık 2008 tarihinde emailime idefix Duyuru Servisi'nden gelen aşağıdaki email düştü. Genelde bu tür emailleri anında çöpe atarım. Ama bunu okumuş bulundum.

Yıllar yılı Türkçe kitap okumaya kasmıştım. Türkçe'den dünya edebiyatını, bilimsel gelişmeleri vs. takip etme hevesine düşmüştüm. Türkçe'de doğru düzgün yazılan, çevrilen kitapların sayısının çok az olduğu bu sayede öğrendim.

Kaliteli kitap bulmak için "yayınevi takip" adı verilebilecek bir yöntem geliştirmiştim. Bu yönteme göre kitapçıda ayaküstü karıştırıp içinde okunabilir cümleler geçen kitapları alıyordum. Tamamını beğenirsem kitabı basan yayınevinin diğer kitaplarını da sırasıyla okuyordum, taa ki kötü bir çeviri-yazı vs. ile karşılaşana kadar. Tek bir kötü kitapla karşılaşsam bile artık o yayınevinin kitaplarını almayı bırakıyordum. Genellikle 1-2 kitap sonra kalite bozulmaya başlıyordu. Böyle böyle Türkiye'deki hemen hemen bütün yayınevlerinin kitap basarken kalite-kalitesiz ayrımı yapmadıklarını öğrenmiştim.

Ondan sonra İngilizce öğrenmeye karar verdim. Şimdi bilimsel kitapları İngilizce okuyorum. Lakin İngilizcem edebiyat okuyabilecek kadar iyi değil. Edebiyat'tan zevk almak için kitabın içinde kaybolacaksın. Hal böyle iken uzun uzun zamandır büyük Türk yazarları dışında bir edebiyat kitabı okumuşluğum yoktu. Taa ki şu email posta kutuma düşene kadar. Aynen koyuyorum

"Niye yeni bir yayınevi kurulur? Birkaç cevabı olsa gerektir: 1) Para kazanma
arzusundan, 2) Delilikten, 3) Kendi kitabınızı basacak yayıncı olmadığından. Ben yayınevi kurmaya ilk on yedi yaşımda kalkıştım. Yıllar içinde iki yayınevi kurduğum gibi, sayısını hatırlayamadığım kadarında da ayrıca ek işlerde çalıştım. Çeviri yaptım, çeviri düzelttim, saç-baş yoldum, birçok kitabın çeşitli dillerde yayınlanmasına vesile oldum; çoksatar kitap bastım beklediğimden az sattı, azsatar kitap bastım, beklediğim kadar sattı.

Para kazanmak için de kitap bastım, kimileri hakikaten çok sattı, mesela Harry Potter, ama bu, o kitaptan kazanılan parayı başka türlü basılamayacak kitapları basmakta kullanabilmek içindi, emeği geçenlere hakkını verebilmek için. İlk kitabını çıkaran yazarlar oldu uğraştığım yayınevlerinde, büyük, kerli-ferli yazarlar da... En son, Fransa’da bir yayınevi kurdum, ortaklık böyle olur çoğu zaman, bozulur, o zaman memlekete geri döndüm, bir daha yayıncılık yapmam sanıyordum.

O sırada benim gibi bir başka deli, Çağatay Anadol’la karşılaştım. Kitap Yayınevi’ni yönetiyor ve her aklı başında deli gibi edebiyat basmıyordu. Birlikte bir şeyler yapalım deyince, ben “olur, edebiyat basalım” diye tutturdum. Ama iki deli karşı karşıya gelince, işe üçüncü, derken dördüncü bir deli de karışıyor: Üçüncü delimiz Türkiye’nin belki de en özenli matbaalarından Mas’ın kurucusu Lokman Şahin’di, dördüncüsü de TTVÖ’den (Tasarımda Temizlik Ve Özen) muzdarip Bülent Erkmen dostumuz. Tabii Füsun ile Saliha’yı, yani delileri akl-ı selim’e davet edenleri de unutmamalı ve eklemeli: Tüm bu anlattıklarım geçen seneydi... Bir düşünün, bu satırlar yazılırken alıntı sayfasının sağda mı solda mı olacağına hâlâ karar verememiştik!

Anlayacağınız yeni bir yayınevi kurduk, adını da Helikopter koyduk. Niye Helikopter? Çünkü durduğu yerde havalanabilen tek alet, Helikopter. Yani, uçalım ama öyle çok yüksekten de uçmayalım: Manzarayı seyredebilelim! Kağıt Garda 80 gr., kapak Garda allah bilir kaç gram, maliyet yüksek, dereyi görmeden de paçaları sıvamamalı, deliyiz de o kadar değil, üç kitap basalım, sonra ayda bir kitap ritmine otururuz, ilk üç kitap zaten şahane... Belki, kimbilir, niye olmasın... gibi akıl yürütmelerle, kestirilemez olan kitap piyasasını kestirmeye çalıştık. Ve... karar verdik: Bir tanıtım metni, bir ilan lâzım. Neyi niye yaptığımızı kamuoyuna anlatmak zorundayız!

O yüzden, oturdum ben bu metni yazdım. Tüm bunları niye yaptığımızı anlatmak için. Derdimiz şu: Dünyanın en güzel, en keyifli roman, öykü, deneme, şiir, hülâsa edebiyat kitaplarını, güzel bir tasarım, kağıt ve baskıyla size sunmak istiyoruz. Aldo Manuzio 1500’lü yıllarda yayınladığı kitapların ön sayfalarına bir “Okur’a mektup” ekler ve bu kitapların neden satın alınması gerektiğini (Aldo daha fazla kitap basabilsin diye) ve niye okunması gerektiğini (okuyanın dünyası zenginleşsin, zevkleri incelsin, şiddetten uzak dursun diye) yazardı. Ben burada onu taklit ediyorum: Sevgili okurlar, bizi mahçub etmeyin! Alın bu kitapları, okuyun, okutturun. İlk kitap André Maurois’nın İklimler’i: Muhteşem bir aşk hikayesi. İkinci kitap Adolfo Bioy Casares’ten Morel’in Buluşu: Borges’in deyişiyle “kusursuz” bir kitap. Üçüncüsü ise İlhami Algör’den Kalfa ile Kıralıça, bir nevi Büyük İskender’in hayatı. Bu çölleşen yayın dünyasında iyi edebiyat artık nadirattan oldu, buyrun, birlikte uçalım!" Levent Yılmaz, Yayın Yönetmeni.

İçten adamları severim. Levent Yılmazı da bu yüzden sevdim. Hemen İklimileri, Morel'in Buluşunu ve Kalfa ile Kıralıça'yı idefixe'den ısmarladım. Casares ve Maurois'i müthiş sevdim. Algör’de kötü değildi ama benim için çok deneyseldi. Marguerite Yourcenar'ın Doğu Öyküleri'ni de şimdi okuyorum.

Dörtde dört. İyi edebiyat arayan değerli okuyucular. Bu yayınevinin kitaplarını alın, okuyun, okutturun. Belki birisi edebiyattan para kazanır da Türkiye'de edebiyat heveslisi yayınevleri çoğalır.

Amsterdam

2009-08-08T09:25:00.006+03:00

29 Temmuz - 2 Ağustos arasında Amsterdam'da idik.
31. Kognitif Bilimler Kongresi'ne katıldık.

Amsterdam çok hoş bir şehir.
Sessiz, sakin, huzurlu, arabasız, gürültüsüz.
Huzur dolu bir kent.

Hayatımdaki en güzel Cappuccino'yu içtim ve muffin'i yedim.

Konferansta eski dostlarla karşılaştık, tabii hemen kaynattık.

Canımız dönmek istemedi ama mecburen döndük.

Şimdi Amsterdam'da harcadığım paraları geri almak peşinde koşuyorum. Uçak biniş kartıma kadar bir çok belgeyi topluyorum. 20 kadar A4 kağıdına aslının aynıdır işlemi yaptırmam gerekli.

Haydi bakalım.

Kredi Kartı Bilgileri

2009-06-30T07:36:00.002+03:00

BDDK'nın (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) Türkiye'de hizmete sunulan kredi kartları ile ilgili olarak bilgi verdiği bir sitesi var.

Bu sitede her bir kart için faiz oranlarından, yıllık ücrete, promosyon bilgilerine kadar bir çok gerekli bilgi mevcut.

Örneğin hangi kart ne promosyon veriyor bunu anlamak oldukça kolay. Kart hizmeti veren bankanın sitesinde ise muğlak bazen de yanıltıcı ifadeler bulunabiliyor.

Bununla birlikte BDDK sitesinde verilen bilgilerde de bir yanlışlık varsa BDDK hiçbir sorumluluk kabul etmiyormuş.

http://www.bddk.org.tr/bankabilgileri/kredibilgileri.aspx

Bilinçli Veliler Gelecek ÖSS Bitecek

2009-06-24T20:04:00.005+03:00

Kürşat Bumin'in bugünkü köşesinde anlattığına göre Osman Hamdi Akarcalı (kendisinin Kürşat Bumin'in köşesini okuyan bir kişi olduğu dışında bir bilgim yok, google'da da ismi başka türlü çıkmıyor) bu yılın ÖSS sorularını incelemiş ve (diğer başka konuların yanında) şu tespitte bulunmuş:

“İlginç bir noktada, uzmanlarca hazırlandığı iddia edilen aşağıda verdiğim bazı soruların ilk cümlelerini veya soru köklerini aynen internette arama motoruna girdiğinizde, cevabı aranan sorunun aynen ya da kısmen değişikliğe uğratılarak bazı ansiklopedik bilgi içeren sitelerden, hatta forum sitelerinden veya geçmiş tarihli gazetelerde yer alan bazı yazılardan alındığını göreceksiniz.”

Artık soruların nasıl hazırlanıyor olduğunu kendiniz hayal edin.

Kürşat Bumin'in de şöyle bitiriyor yazısını:
"Özel olarak ÖSS ile ilgilenen bir STK'nın kurulmasının zamanı çoktan gelmiştir! Aday “velileri” bir an önce bir araya gelip, çocuklarına yöneltilen soruları gözden geçirip sırasında iptalini sağlamak için bir baskı grubu oluşturmalıdır. Sınavlar süresince okul kapılarının önünde beklemekle yetinmemeli, sırasında “Bu da soru mu şimdi?” şeklinde bir tepki koyabilmelidirler."

Bu yolla ÖSS sorularının hepsinin iptal edildiğini bir düşünsenize. Ne cümbüş olur ama.

İnternetin getirdiği, bilgiye ulaşma özgürlüğünün herşeyi değiştirme gücü olduğuna kesinlikle kanaat getirdim.

Karanlığın Gölgesinde Bilimin Mum Işığı

2009-04-03T19:31:00.005+03:00

Barbarlığın, savaşların, dogmaların anlamsızlığını;
Bilmin, aklın ve merakın gerçekliği ararken elinde tutuğu mumun titrek ışığını ve sıcaklığını anlatan bir belgesel.
Cosmos by Carl Sagan
1 of 13

via videosift.com

Ev-Okul Bisiklet-Yürüyüş-UPDATED

2009-02-12T11:40:00.004+02:00

Evden okula, okuldan eve bisikletle veya yürüyerek gitme planlarım var. Yaş 33 oldu. Artık sağlıklı kalabilmek için öz kaynaklar yetmez oldu. Kalp, damar, şeker, kolestrol dahil her türlü hastalık yolumu gözetler oldu.

Bu nedenle günlük spor faaliyeti olarak evden okula, okuldan eve bisikletle veya yürüyerek gitmek bana cazip geliyor.

Toplam mesafe 5.5 km (eğer Google Map'in ölçeği doğru ise)

Planım ilk zamanlar sadece okuldan eve yürüme (bu yön daha çok iniş).
Sonra evden okula okuldan eve yürüme.
Daha sonra bir bisiklet tedarik etme.

Dün ilk denememi yaptim.
Yolu toplam 1 saatte yürüdüm.
Bisikletle en güvenli güzergah ne olur diye düşünerek çevreyi inceledim.

Bu akşam da yine yürüyeceğim.
Bu sefer kestirme bir yok deneyeceğim.

Gelişmelerden sizleri haberdar ediyorum:

Denemiş olduğum kestirme yolu haritada kırmızı ile çizip B ile işaretledim.
Bu yol o kadar da kestirme değilmiş malesef. Bana 5 dakika kadar kestirtti.

Bu yolun üzerinde köpek kulübeleri bulunmakta imiş.
Kulübesinin yakınından geçip mülküne alanına tecavüz etmiş olduğum bir karabaş bana saldırmaya yeltendi. Yanıma kadar sokulup hırlamaya başladı, kuyruğunu ve başını indirip saldırı pozisyonu aldı. Allah'tan tam o arada bir araba aramızdan geçti de köpeğin aklı tekerleklere gitti. Ben de bu fırsattan istifade ortamdan sıvıştım.

Bu olayın verdiği korku ile haritada A olarak adlandırdığım yolu da kullanmamaya karar verim çünkü orası da oldukça ıssız. Her türlü hayvanın saldırısı karşısında yardımsız kalma ihtimalim var.

O nedenle ben de C olarak adlandırdığım yoldan yürümeye ve oradan da otobüse binmeye karar verdim. O noktadan eve yolcu götürüp getiren ring servisleri bulunuyor.

C güzergahının uzunluğu 5 km. Okul-ev yönünde hep iniş. Şimdilik sadece akşamları yürüyorum. Havalar biraz düzelince Evden okula da yürümeyi düşünüyorum. Evvelsi gün okuldan çıktıktan sonra eve 1 saatte vardım (otobüs bekleme ve seyahat süresi dahil). Bakalım yokuşu ne kadar zamanda çıkabilecem.

Bunun yanında haftalık sauna seanslarımı da iptal ediyorum. Dün sauna-soğuk duş ikilisine bedeni zorlayacak şekilde girişmişim. (Zaten başıma ne gelse bu girişimciliğimden geliyor.) Bu da biraz tansiyonumu yüksetti. Tansiyonum 5 saat sonra dahi 13/8 idi. Dolayısıyla artık bana sauna yasak. Sadece yürüyüş ve iki-üç günde bir egzersiz var.

Google ile aramdaki platonik ilişki!

2009-01-31T16:54:00.006+02:00

Google Search bugun Türkiye saati ile 16:57'de "failed".

Ne ararsam arayayım sonuçların altında resimdeki gibi uyarı alıyorum. "This web site may harm your computer."

Sonuç linkine tıklandığında söyle bir şey ile karşılaşıyorum.

Tehlikeli olduğu iddia edilen adresi açabiliyorum ve bir zarar görmüyorum. Acaba benim bilgisayarım mı "failed".

Bugün hayatımda ilk defa olarak, Google yerine ne kullansam diye düşündüm, duraksadım ve korkuya kapıldım. Yaptığım o kadar çok şeyi Google ile yapıyorum ki. Google Search internet hayatımın en önemli dayanaklarından. Örneğin yemek yapmak için bugün iki kere Google Search kullandım. Bookmark çok nadir kullanıyorum. Google Search benim için bir internet gateway oldu.

Google'a fazla mı bağlandım ne?

PS: Saat 17:33 itibariyle bu problem gözlenmemekte. Google'a bağlanmaya devam.

Sıradan bir yerde, uygunsuz bir saatte, güzelliği algılayabiliyor muyuz?

2009-01-11T10:20:00.002+02:00

Sevgili dostlarımı yürüyen merdivenlerde çürüttüğüm için özür dilerim. Son zamanlarda deney, data, analiz gibi oldukça heyecanlı; makale yazımı gibi oldukça can sıkıcı işler yapıyor olduğumdan yazıları ihmal ettim.
Ayrıca haftanın 20 saati öğrencilere bir şeyler anlattığımdan birşeyler anlatma hevesimi de kaybettim.

Konumuza dönersek: Washington Post editörleri ve dünyanın en iyi kemancılarından biri sayılan Joshua Bell, Washington Metrosu'nun girişinde, mesai sabahının en kalabalık saatinde, bir sokak müzisyeni kılığına bürünerek, solo keman repertuarının en elegant (finest) eserlerinin seslendirilmesi için anlaşmışlar.

Ve beraberce neler olduğunu gözlemlemişler. Alkışlarla uğurlanmaya, genç ve güzel kadınları bir imza için kapısında bekletmeye alışkın Bell ile oluşacak büyük kalabalığı nasıl kontrol edeceklerini planlayan editörler neyle karşılaşmışlar dersiniz.

Güzellikten zevk almaya programlanmış olduğumuz ve çevremizde karşılaştığımız beklenmedik güzelliklere kör olduğumuz gerçeği, "gerçek sanat"ın değişmeyen mutlak bir güzelliğe sahip olduğu fikri ile malesef çelişmekte.

Okuyalım:
Nazlı Ilıcak'ın yazısı
Washington Post makalesi-Pearls Before Breakfast (bu makaleyi okumak için WP'nin online servisine üye olmak gerekebilir.)

Yürüyen Merdiven

2008-11-05T16:02:00.004+02:00

ÖSS gurusu Özgür Özkan'ın sayfasından alınmıştır.

30'ar basamaklı iki eş yürüyen merdiven, sabit ve eşit hızlarla yukarı doğru hareket ediyor. Birinin en altından Ramazan, diğerinden Onur aynı anda yukarı çıkmaya başlıyorlar. Her adımda bir basamak çıkıyorlar. Ramazan yukarı varıncaya kadar 10, Onur 15 adım atmışsa;

a) Kim önce yukarı varır?
b) Ramazan, en üste 60 saniyede ulaşırsa Onur ne kadar sürede ulaşır?
c) Ramazan'ın yere göre hızının, Onur'un merdivene göre hızına oranı kaçtır?

İpucları (aynı sayfadan alınmıştır):
a)Yukarıya aynı anda varmazlar.

b)40 veya 90 değil. Cevap ab şeklinde iki basamaklı bir sayı olmak üzere, a'nın harf sayısı b'den bir fazladır.

c) Merdivene göre hızla merdivenin hızı toplanırsa yere göre hız bulunur.x ve y aralarında asal ve cevap x/y olmak üzere, iki basamaklı xy sayısının karesinin rakamları toplamı 7'dir.

Sorunun başında "Bu sorunun b şıkkını çözebilen, ÖSS sorularının % 95'ini çözebilecek kapasiteye sahiptir." ifadesi var ki eğer doğruysa ÖSS sorularının % 95'ini çözemeyeceğim demektir.

Aynı arkadaş sorular sayfasında verdiği Karaca başlıklı sorunun cevabında Monty Hall Problemine yanlış cevabı vermiş bulunmakta. Demek ki bu Monty Hall Problemi ÖSS'de çok canlar yakmış.

Düzeltme: Özgür Özkan'la emailleşmemiz sonunda orta çıktı ki Karaca başlıklı soruda verilen cevap esasında doğru. Soruda da kutu değiştirilmez ise olasılığın ne olduğu soruluyor. Ödülü bulma olasılığı ilk kutuda ısrar edilirse 1/3 kutu değiştirilirse 2/3 oluyor.

Bird and Fortune

2008-11-04T19:00:00.001+02:00

http://www.youtube.com/watch?v=SwRFoxgEcHc

Akademik Soy Ağacım

2008-10-28T23:42:00.007+02:00

Dedem JJ Bharucha, büyük büyük annem CL Krumhansl, dedemin dedeleri BF Skinner ve RN Shepard olur. Aşağıdaki resim akademik soyumun W Wundt'a, W James'e ve Helmholtz'a dayandığının ispatıdır.

Umarım akademik büyüklerimin seviyesine ben de yaklaşabilirim. Ne yazık ki boynuz kulağı geçemeyecek çünkü atalarımın çok çok büyük insanlar. Kendilerinin başarılarını kısaca "deneysel psikoloji tarihi" şeklinde özetleyebiliriz.

Bu deney müthiş ya

2008-10-27T13:04:00.003+02:00

Zachary D. Blount, Christina Z. Borland, Richard E. Lenski (2008). Historical contingency and the evolution of a key innovation in an experimental population of Escherichia coli. in Proocedings of the National Academy of Sciences of the United States of America

Makalenin açıklaması GrrlScientist tarafından yapılmış. Ben de işin aslını oradan öğrendim.

Bir önce tanıtmış olduğum kitapla ne kadar alakalı bir durum. Nadiren gelişen bir durumun çok önemli sonuçları oluyor.

Makalenin, bir deneyci kimliği ile, hayran olduğum kısımlar: Deney 1988'den beri sürüyor, o kadar kaliteli yürütülüyor ki istenilen zamandaki datalar elde edilebiliyor. O kadar kaliteli planlanmış ki istediğin andan itibaren deney yeniden yapılabiliyor. Deneyin mekanik yükü (ameleliği) en az 30,000 (jenerasyon sayısı) * 12 (kültür sayısı) kere tekrarlanıyor.

Alınası bir kitap

2008-10-27T10:42:00.002+02:00

The Black Swan by Nassim Nicholas Taleb

Bir kaç alıntı.

"I don't particularly care about the usual. If you want to get an idea of a friend's temperament, ethics, and personal elegance, you need to look at him under the tests of severe circumstances, not under the regular rosy glow of daily life. Can you assess the danger a criminal poses by examining only what he does on an ordinary day?"

"Think about the "secret recipe" to making a killing in the restaurant business. If it were known and obvious then someone next door would have already come up with the idea and it would have become generic. The next killing in the restaurant industry needs to be an idea that is not easily conceived of by the current population of restaurateurs. It has to be at some distance from expectations. The more unexpected the success of such a venture, the smaller the number of competitors, and the more successful the entrepreneur who implements the idea... The same applies to scientific theories-nobody has interest in listening to trivialities. The payoff of a human venture is, in general, inversely proportional to what it is expected to be. "

"Our inability to predict in environments subjected to the Black Swan [to predict in environments that are vulnerable to rare, unpredictable events], coupled with a general lack of the awareness of this state of affairs, means that certain professionals, while believing they are experts, are in fact not based on their empirical record, they do not know more about their subject matter than the general population, but they are much better at narrating-or, worse, at smoking you with complicated mathematical models. They are also more likely to wear a tie."

Güzel Bir Espiri

2008-10-17T10:07:00.001+03:00

http://www.youtube.com/watch?v=DFuMO9oazwQ

The hardest logic puzzle ever

2008-10-14T08:49:00.005+03:00

Aşağıdaki yazılar wiki/The_hardest_logic_puzzle_ever sayfasından aynen kopyalanmıştır.

"Three gods A, B, and C are called, in some order, True, False, and Random. True always speaks truly, False always speaks falsely, but whether Random speaks truly or falsely is a completely random matter. Your task is to determine the identities of A, B, and C by asking three yes-no questions; each question must be put to exactly one god. The gods understand English, but will answer all questions in their own language, in which the words for yes and no are 'da' and 'ja', in some order. You do not know which word means which.

* It could be that some god gets asked more than one question (and hence that some god is not asked any question at all).
* What the second question is, and to which god it is put, may depend on the answer to the first question. (And of course similarly for the third question.)
* Whether Random speaks truly or not should be thought of as depending on the flip of a coin hidden in his brain: if the coin comes down heads, he speaks truly; if tails, falsely.
* Random will answer 'da' or 'ja' when asked any yes-no question."(Ibid.)

orijinal makale

Ben de soru üzerinde uğraşmaktayım. Ama çözecebileceğimi hiiç sanmıyorum.

Benford's law

2008-10-13T10:39:00.006+03:00

Son günlerde öğrenmiş olduğum en ilginç şey Benford's law oluyor. (Bir link daha.)

Rakamsal olarak ifade edilebilen bir şey seçin.
(Ülkelerin nüfusu, şehirlerin alanı, Gross Domestic Product ... aklınıza ne geliyorsa.)
Konu ile ilgili değerleri bulun.
Bu değerlerden yüzde kaçının R={1,2,3...8,9} ile başladığını hesaplayın.

Ben uniform bir dağılım beklerdim. Malesef. Yüzdeler log_10(1 + 1/R) formülüyle "approximate" edilebiliyor. Diğer bir deyişle değerlerin yaklaşık %30'u 1 rakamı ile, yaklaşık %17'si 2 rakamı ile ... yaklaşık %4'ü 9 rakamı ile başlıyor.

Peki niye?

O kısmı anlayamadım. Anlamaya uğraşmak için zamanım da yok malesef.

Bu yazıyı da o değerli zamanımdan çalarak yazıyorum; bilmem anlatabiliyor muyum.

Nereden öğrendim. "Meaning from data: statistics made clear". Prof. Starbird'e (dersin hocası) hayranım. Hayran olmayanı sevmem; hatta döverim. O derece yani.

The teaching company'nin hazırlamış olduğu bir çok dersi dinliyorum/seyrediyorum. Öğrenmek hiç bu kadar kolay olmamıştı. Bu şekilde öğrenmeye o kadar alıştım ki kitap okumaktan soğudum. O derece yani.

Parasızı yok mu derseniz size torrent diyeceğim. Torrent nedir derseniz, bir şey diyemiyeceğim.

BBC Radio 3'ün bağlantı sorunlarından bıktıysanız, KBPS: 89.9. BBC kadar geniş repertuvarı yok ama ses kalitesi mükemmel. Ayrıca Deutsche Grammophon'un internet sitesinden binlerce eseri (parasını ödemek kaydıyla) indirebilirsiniz. Özellikle son dönemde HD olarak yapılmış kayıtların kalitesi beni benden etti; beni eritti götürdü.

YouTube'nin açılması şerefine

2008-08-23T23:52:00.008+03:00

Elimde olsa, Feyrus'a klarinet lisans diploması verirdim, yalanım batsın. Lakin Feyrus diplomayı ne yapsın.

İki klibin aynı gün içinde çekildiğine ve birinci klipte saksafon çalarmış gibi yapan arkadaşın bu işi ağızlıksız yapmaya çalıştığına dikkatinizi çekerim. O arkadaşın esasında, kamerada çıkmayan steyşın röno torosun şöförü olduğunu iddia edeceğim. Arkadaş ikinci klipte de orgu çalarmış gibi yapıyor.

birinci klip

ikinci klip

Karikatürde kendini görmek

2008-08-12T09:28:00.002+03:00

http://abstrusegoose.com/

Suşi ve Kremalı Biberli Somon

2008-07-11T08:09:00.002+03:00

Suşi malzemeleri masaya serildikten sonra. Malzemelerden en zor bulunanı tabakların üzerine serilmiş bulunan preslenmiş yosun, d.a. nori. Onu da Metro Gross marketten alabilirsiniz. (Bu arada sadece nori almak için bizi taa Etlik'e taşıyan Yermo ve Pero'ya teşekkür ederim.)

Biraz gevşek sarmışım fakat yine de tadı harika oldu. Mutfaktan suşi hergün çıksa hergün yerim.

Suşi donmamış taze balık ile yapılıyormuş. Artan somonu donduruldu ve iki gün sonra pişirildi. Bu da çok nefis oldu. İçinde bol miktarda krema olduğundan krema, kaymak vs. yemeye alışkın olmayanlara ağır gelebilir.

Mars'ın Gökyüzü

2008-06-21T11:00:00.001+03:00

kaynak

Yorumsuz

2008-06-15T08:25:00.001+03:00

Dmitry Khavinson and Genevra Neumann didn’t know anything about astrophysics. They were just doing mathematics, like they always do, following their curiosity. In 2004, they posted a new result, an extension of the fundamental theorem of algebra, on MathSciNet, a preprint server.

Five days later, they received an e-mail. Congratulations, it said. You just proved Sun Hong Rhie’s conjecture on gravitational lensing.

Gravitational what? Khavinson, of the University of South Florida in Tampa, and Neumann, of the University of Northern Iowa in Cedar Falls, had never heard of it.

devamı

Levels of Explanation

2008-06-14T09:35:00.003+03:00

To build a fully accurate model of the 747, it is not necessary, in principle, for the model to contain explicit descriptions of things like airflow and lift.

It's not that ... the laws of physics themselves, use different descriptions at different levels ... Rather we, for our convenience, use different simplified models at different levels.

You, looking at the model, and thinking about the model, would be able to figure out where the wings were. Having figured it out, there would be an explicit representation in your mind of the wing position - an explicit computational object, there in your neural RAM. In your mind.

You might, indeed, deduce all sorts of explicit descriptions of the airplane, at various levels, and even explicit rules for how your models at different levels interacted with each other to produce combined predictions (emphsases are mine)

kaynak

Benzer bir durum insanın zihinin modellenmesi konusunda da var. İnsan beyninin nöronlardan oluştuğunu biliyoruz. Nöronların ve nöron gruplarının işleyişi calculus ile açıklanıyor. Beyin insan zekasının kaynağı ve zekanın doğasını Bilişsel psikoloji inceliyor. Bizi zeki yapan bilgiler geometrik modellerle, ve "information flow" diagramlarıyla açıklanıyor. Bazıları psikolojinin açıklama seviyesinin tek doğru seviye olduğunu, nöron seviyesindeki açıklamalara ihtiyaç duymadığımızı; başkaları ise sunulan psikoloji modellerinin geleceğin beyin teorilerine yol göstereceğini ve belki de beyin teorilerinin bu modelleri bire bir kullanacağını idda ediyor. Bugün elimizde olmayan şey ise transfer kuralları. Nöron seviyesindeki işleyişin nasıl ve ne derece bilişsel psikoloji modelleri tarafından approximate edildiğini bilmiyoruz.

Birkaç TED Videosu

2008-06-01T12:42:00.002+03:00

Kumda yürüyen yaratıkların yaratıcısı, modern tekerliğin mucidi ile ilgili video seyretmek için şurası

Mathemagics nedir diyorsanız şurası

İnsanın özellikle de kadınların doğası ile ilgili ilginç bir konuşma için şurası

Yaşam kalitesi indekslerinde yer alan bazı konuların ülke bazında karşılaştırılmasını ve güzel bir presentation nasıl hazırlanmalı görmek için şurası

Mükemmel bir dans performansı için şurası

ziyaret edilmeli.

Richard Dawkins - Danimarka Karikatür Krizi

2008-05-25T21:06:00.005+03:00

Danimarkadaki bir gazetenin Hz. Muhammed'e hakaret içerdiği idda edilen karikatürleri yayınlaması üzerine yapılan protesto gösterilerini hatırlayınız (http://tr.wikipedia.org/wiki/Danimarka_Karikat%C3%BCr_Krizi).

Konunun gündemde olduğu zamanlarda bu meselenin perde arkasını merak etmiş fakat tatmin edici bir açıklama bulamamıştım. Daha da ötesi bahse konu karikatüre ulaşamamıştım. O zamanlar bu karikatürleri görmek bir ayrıcalık gibi bir şeydi ve bazı köşe yazarları karikatürü köşelerinde yorumlamış, yanlış bir şey yapıldığına kanaat getirmiş fakat halka tahrike kapılmamaları konusunda telkinde bulunmuşlardı (referans istemeyiniz, hafızama güveniniz).

Richard Dawkins'in "The God Delusion" adlı kitabında konunun işlendiğini gördüm ve aydınlandım.

Richard Dawkins anlatımıyla karikatür krizi.
http://www.brianmicklethwait.com/index.php/weblog/richard_dawkins_on_the_muhammad_cartoons_affair/

Hey Özgürlük

2008-05-24T08:31:00.003+03:00

Okulda defterime
Sırama ağaçlara
Yazarım adını.

Okunmuş yapraklara
Bembeyaz sayfalara
Yazarım adını.

Yaldızlı imgelere
Toplara tüfeklere
Kralların tacına.

En güzel gecelere
Günün ak ekmeğine
Yazarım adını.

Tarlalara ve ufka
Kuşların kanadına
Gölgede değirmene
Yazarım

Bir sözün coşkusuyla
Dönüyorum hayata
Senin için doğmuşum
Haykırmaya

Hey özgürlük

RE: Nested for loops with recursion

2007-12-08T12:30:00.000+02:00

Şamil hoca'nın bir sorusuna cevaptır.

Ben "hello" kelimesini 2^n kere şöyle yazdırdım.

Aynı mantıkla yazılmış başka bir 2^n kere çıktı veren program da şu:

Bu programın yaptığı iş de şu:

bbc radio3, bbc radio4

2007-10-29T21:44:00.000+02:00

Siz de benim gibi Aralıkta askere gideceklerdenseniz,
haber bombardımanına mazur kalmaktan kendinizi kurtaramıyorsanız,
yerli ve yabancı medyanın Turkiye ve Kuzey Irak problemini kin, intikam ve hamaset bulutlarıyla karartmasından sıkıldıysanız (malesef çoğu yabancı medyanın bu konudaki performansı bizimkileri aratmıyor),
zekaya muhtaç beyninizi biraz olsun müzik ve belagat ile dinlendirmek istiyorsanız,
http://www.bbc.co.uk/radio3/ ve http://www.bbc.co.uk/radio4/ sığınağınız olacaktır.

Hani bazı diziler, belgeseller vardır ya,
bugüne kadar keşfetmediğinize üzülür,
kaçırmış olduğunuz bölümlerin seyrettiğinizden daha da güzel olduğunu hayal eder,
geçmiş bölümleri, ya bulamazsam endişesini de akılda tutarak, ararsınız ya...

işte buldunuz...

şu an John Adams'ın 60. doğum günü şerefine verilen konseri dinliyorum.
http://www.bbc.co.uk/radio3/performanceon3/pip/rbt12/

ve mest oluyorum.

Kurtarılmış Kitabevleri

2007-10-21T15:06:00.001+03:00

Hayal kurmayı seven biri olarak eski zamanlarda yazılmış kitapları okumak hoşuma gidiyor. 300 yıl önce yaşamış birisinin kaleme aldığı günlüğü okurken okuduğum satırların nasıl yazıldığını, yazarın o sırada neleri düşündüğünü, zihnini nelerin meşgul ettiğini, anlattığı konu hakkındaki hislerinin neler olabileceğini düşlerim. O zamanki hayatı yazarın gözünden görmeye çalışarak kendi düş dünyamda zaman yolculuğu yaparım.

Geçenlerde TRT2 de seyrettiğim bir sohbet programının etkisiyle Katip Çelebi'yi internette bir miktar araştırdım. Okuduğum bir paragraf kendisine olan ilgimi daha da arttırdı.

Okuduğum paragraf:
Son yapıtı olan Mizanü'l-Hakk fi İhtiyari'l-Ahakk'da da dönemin din bilgilerinin tartıştıkları çeşitli konular hakkında düşüncelerini açıklar. Pozitif bilimlerin gerekliliğini ve bunların ortaya koyduklarının dinsel bilgilerle çatıştığını açıklayarak söze başladığı yapıtında düşünce ve kanaat farklılıklarının insanlık tarihi kadar eski olduğunu da söyler. Bunun doğal karşılanması gerektiğini ve karşıt düşüncelere hoşgörüyle bakılmasını öğütler. Din bilginlerinin kendi aralarındaki şiddetli tartışmalarının temelsizliğini ve zararlarını vurgular. Yapıtın sonunda kendi özyaşamöyküsüne yer verir. (http://www.kultur.gov.tr)

Mizanü'l-Hakk fi İhtiyari'l-Ahakk adlı kitabın İslamda Tenkid ve Tartışma Usülü adı ile Marifet Yayınları'nın İslami Araştırmalar Dizisi içinde basıldığını ögrendim. Neticede bu kitabı bulup okumaya karar verdim. Armada'daki Remzi Kitabevi'nde uzun uzun arayıp bulamadım. Görevliye sordum kendisi Katip Çelebi değil de Evliya Çelebi olduğunu onun kitaplarının bulunduğunu bildirdi.

Aramam sırasında farkettim ki Remzi Kitabevi'nde dini yayınlar çok küçük bir alanı kaplıyor ve İslamcı diyebileceğimiz yayın evlerinin kitapları bulunmuyor.

Aynı problemi ve ilgili yorumları kendinlerine ve inançlarına fazlasiyla güvenen entellektüel muhafazakaların kaleminden okumak için bkz. Tek Yol Devrim Allah Kerim’ Kitabevi"

Hayal dünyalarında gezmeyi sevenler için bir kaç öneri:
Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacib) Türklere, özellikle yönetim kademesindeki Türklere, törelerinin anlatıldığı bir öğütname.

1453 Konstantinopl Kuşatma Güncesi (Nicolo Barbaro) 1453 İstanbul kuşatması sırasında İstanbul'da bulunan Venedikli bir doktorun kuşatma anıları.

Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600) (Halil İnalcık) Osmanlı kültürü ile ilgili doyurucu bilgiler edinmek ve mükemmel bir Türkçe ile yazılmış bir eseri okumanın zevkine varmak isteyenler için. Bu arada Halil İnalcık bu eseri ilk olarak İngilizce yazmış. Bu sayede kitabı okurken Halil İnalcık'ın İngilizce'ye ne kadar hakim olduğunu da hayal edebiliriz.

İlber Ortaylı'nın bütün kitapları. Tarih konusundaki cehaletimizi ve tarihsel bilgileri nasıl yorumlamamız gerektiğini öğrenmek için.

Referandum

2007-10-20T10:43:00.000+03:00

Yarın referandum var. "Halkı tarafsızca bilgilendirme" göreviyle gönemmiş gazetelerde ise seçimi yapacak olan seçmenleri karmaşık hukuk dilini anlamaya çalışmaktan kurtaracak tarafsız bir analiz yok.

Hukuk dilini sevenler ve gazetelere güvenmeyenler için halk oyuna sunulacak metin:
http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2007/06/20070616-1.htm

Biz de Yaptık

2007-10-07T18:11:00.000+03:00

Geçen gün Mine ilen ne yemek yapalım diye düşünürken aklımıza Rahminin vermiş olduğu mercimek köftesi tarifi geldi. Mine yıllarca amerikan ellerinde mercimek köftesine hasret kaldığından ve evde malzemelerin hemen hepsi mevcut olduğundan, Rahminin tarifi de yeterince ayrıntılı olduğundan tereddütsüz işe giriştik.

Açıkça söylemek gerekirse ben tek başıma bu tarifi beceremezdim. Minenin yemek yapma kültürü sayesinde işin içinden çıkabildik.

Rahmi köfteyi marulla tercih etmiş. Mine marulla çok kuru olacağını idda etti. O nedenle yanına soğanı sumakla yoğrulmuş salata yaptı.

Rahmi'nin tarifini bire bir takip ettik, lakin malzelemerden limon ile yarım bardak sıcak su arttı. Biz de limonu salataya sıktık, sıcak su ile de çay demledik.

Geçen gün sevgili Şamil ile Derya bizi evlerinde ağırlamışlar ve birbirinden güzel yemekler sunmuşlardı. Şamil's Inn yerini Derya's Inn'e bırakmış. Deryanın yapmış olduğu bisküvili pudingli pastayı ben tadamamıştım, bir takım mide ve barsak problemlerinden dolayı.

O nedenle mercimekli köftenin yanına da pudingli pasta yaptık. Ben pudingli pastayı yılışık severim. Biskuvüleri süt ile yumuşattık ve pudingi hafif sıcakken sürdük. Pastayı da şimdi taddık. Enfes olmuş. Alt okumaların üstadı Amerika ellerindeki bekar abimiz için kısa tarifi aşağıda.

Bisküvili Pudingli Pasta:
Bir paket kakaolu puding hazırlanır ve soğutulur.
Petit Bör bisküviler bir kabın tabanına dizileir.
Soğumuş pudingler bisküvilerin üzerine sıvanır.
Evet pasta çok yumuşak olsun istenirse bisküvilerin üzerine birkaç damla süt yedirilir.
Eldeki puding bitinceye kadar bir kat puding bir kat bisküvi koyulur.
Elde edilen yapı saatlerce soğumaya bırakılır.
Sonra afiyetle yinir.

Fotolar:

WHY did the Industrial Revolution begin in the 18th century?

2007-08-23T10:16:00.000+03:00

Bu soruya Prof. Clark kültürel bir açıklama getiriyor. Gregory Clark'ı ve kitabını tanımak için.
http://www.economist.com/books/displaystory.cfm?story_id=9644636

Cevap Veriyorum

2007-07-01T18:44:00.000+03:00

Saygı ile hakeden gaymaklı Nesij dadlısı,
yaptığınız eleştiriler bence çok yerindedir; ve benim bir çevirmen olarak başarısızlığımı göstermektedir.

Erteleme güdüsünün verimli kullanımı ile İngilizce'de "structured procastination" olarak ifade edilen kavramı Türkçeleştirmek istemiştim; ama görülüyor ki başarılı olamamışım.

Çeviride başarı kriterimi de yazayım. Başarılı bir terim çevirisinde okuyucu kelimelerin anlamını düşünerek terimin ne manaya geldiğini açık ve seçik kavrayabilmeli.

Bu kavram için sizin uygun bir Türkçeleştirme öneriniz var ise seve seve bloğu değiştireceğimden kuşkunuz olmaması gerektiğini söylemek için bu kadar uzun bir cümle yazmamın nedeni olsa olsa elektrik kesintisi dolayısıyla yarım kalan tez düzeltme işine dönmemek için bahaneler yaratmadır diye düşünüyorum.

Siz ne derdiniz?

Memleket Manzaları: Ne şirin komşumuzdun sen Tansu Abla!

2007-07-01T11:03:00.000+03:00

Radikal yazarı Hasan Celal Güzel'in bugünkü yazısından.

"Siyaset tarihimizin pot kırma şampiyonu Tansu Hanım, Erzurum'da bir mitingde halka, 'Bildiğim kadarıyla Erzurum'un inekleri meşhurdur' deyince, önce meydanı dolduran kalabalık buz kesmiş; sonra kalabalıktan bir ses duyulmuş: Mööö!.."

"... Tansu Hanım'ın daha önce de yazdığım gene Erzurum'daki bir miting mâcerası hatırıma geldi. Kuvvetle rivâyet olunur ki, Tansu Hanım miting alanına doğru yürürken, halkın arasından münasebetsizin biri, 'Senin bıdığını yiyeyim!' diye bağırıvermiş. Çiller, yanındaki yetkiliye 'Ne diyor?' diye sorunca, adamcağız utanarak geçiştirmek istemiş ve 'Sayın Başbakanım, sevgi gösterisinde bulunuyor, ciğerinizi yerim demek istiyor' cevabını vermiş... Derken Tansu Hanım, o tatlı tebessümü ile kürsüye gelip 'Sevgili Erzurumlu Dadaşlar! Bu bacınızın bıdığı size feda olsun...' demez mi?.. Ne şirin komşumuzdun sen Tansu Abla!" (bıdık kelimesi için bkz. ekşi sözlük madde 13.)

Hürriyet yazarı Ahmet Hakan'ın iki gün önceki yazısından.

"Hacıbektaş'ın Belediye Başkanı Selman Pakoğlu, emekli bir general... Bağımsız girmiş seçime ve ilçe halkının desteğiyle seçilmiş. Kendisi yılmaz bir irtica ve AKP karşıtı. 22 Temmuz'da CHP'yi işaret ediyor. Ama AKP dışındaki diğer partilere de hoşgörülü. Başkan'ın makam odasında muhabbet ediyoruz. Emekli General, daha sormadan anlatıyor: "Ben dincilerle mücadele eden bir generaldim. Burdur'da 8 imam-hatip vardı. Oradaki kızların hepsinin başını açtırdım." Makam odasındaki CHP'liler, bir parça huzursuz bir şekilde dinliyorlar Başkan'ı. Ancak Başkan, "Baş açtırma" hikayesinin bizi kesmeyeceğini düşünmüş olacak ki, sesine zafer kazanmış kumandan edası katarak şöyle devam ediyor: "Durun... Bu kadarla kalmadı... Ben o imam-hatipteki kızları ve erkekleri dans ettirdim dans." Odada bulunan CHP'li bir yerel politikacı, dayanamayıp "Aman Paşam" diyor ve ekliyor: "İnşallah zorla dans ettirmemişsinizdir." Başkan sorudaki "anlam"ı yakalıyor ve "Hayır, hayır! Zorla değil, gönül rızasıyla" diye yanıt veriyor." (vurgular orijinal)

Benliğimi ele geçirmiş erteleme güdümü verimli kullanamasam bloğa birşeyler karalamaktan bile aciz olacam. Bu nasıl iş anlamadım gitti.

Biraz da gülelim

2007-06-27T17:51:00.000+03:00

Günlerden birgün Rahmi norveç tavuğu tarifi vermişti. Ben de gaza gelip yapmaya kalkışmıştım. hatta videolarını bile çekmiştim. "Gazla kalkan hüsranla oturur" dadlısözü tekrar doğrulamış oldu. İşte ibretle seyredilecek çekimlerle bir hüsranın belgeseli.

Norveç tavuğunun malzemeleri nelerdi?

Yemeğin hazin sonu neydi?

Güzel Türkçemiz

2007-06-16T20:29:00.000+03:00

Türkçe nesnelerin adlarının konulmasındaki basitlik ve naiflik çok hoşuma gidiyor. Bir kaç örnek verelim.

Kalkan = kalkıyor neticede.
Tutkal = tut + kal.

Şimdilik iki örnek hatırlayabildim. Aklıma geldikçe yorum kısmına yazacam. Siz de yazın.

Kahramanım

2007-06-16T20:07:00.000+03:00

Benim bu haftaki kahramanım taklitçi ahtapot.

Taklitçi ahtapot çeşitli deniz canlılarının görünüşlerini ve "davranışlarını" taklit ederek, gizleniyor, kaçıyor, kandırıyor. Ahtapotlar genellikle kayalık bölgelerde yaşar ve kuytulara saklanarak yem olmaktan kurtulurlarmış. Endonezyanın kumlu deniz tabanı bir ahtapotun hayatta kalması için pek de uygun değilmiş bu nedenle. Ama benim kahramanım zor hayat şartlarına zekasını (taklit yeteneğini) geliştirerek adapte olmuş.

Merak edilesi bir soru: taklitçi ahtapotlar neyi nasıl taklit edeceklerini doğduklarında zaten biliyorlar mı yoksa bir şekilde öğreniyorlar mı?

Bir bilişsel bilimler doktoru olarak benim hipotezim: öğrenme yetenekleri ve genel olarak ne tür canlıları (büyük balıklar, yılanlar, suda uçan balıklar...) taklit edecekleri genetik, lakin bunların nasıl taklit edileceği öğrenilerek kazandıkları bir bilgi. Tabii bu yaptığıma kibarca educated guess, güzel türkçemizle sallama denir.

Resimler http://norbertwu.com/ abilerimizden.

Gidiniz

2007-06-09T22:05:00.000+03:00

Bu akşam teyzem ile sinemada Ocean's 13 in seansını kaçırınca girdiğimiz film.
Rastgele karar verdik, ama çok memnun kaldık.
Birinci sınıf bir gerilim. Son ana kadar bitmeyen bir hikaye. Mükemmel bir senaryo.

Bay Brooks'a benziyorum diyenler parmak kaldırsın.
Filmin senaryosu bende var diyenler email atsın.

Gözden ırak olan

2007-06-07T19:18:00.000+03:00

Piaget'e göre çocuk gelişimi dört aşamada gerçekleşir. İki yaşına kadar süren birinci aşamada bebekler çevrelerinde o an bulunmayan objelerin farkında olmazlar. Daha sonraki aşamalarda ise görmedikleri, işitmedikleri objeler üzerine düşünebilirler. Öyle görünüyor ki bu aşama planı benim için geçerli değil. Ben birinci aşamadaki algımı hala yitiremedim.

En sinir olduğum ve verimliliğimi olumsuz etkileyen özelliğim görmediğim nesneyi, kişiyi, olayı unutmam.

Örneğin buzluğa ertesi gün pişirmek üzere tavuk göğsü koyar, haftalar sonra tesadüfen buzluğu açıp tavuğu görüp o an içimde pişirme isteği doğmaz ise dolabı kapatırım ve kapatır kapatmaz tavuğun varlığını tekrar unuturum.

Uzun yıllar meyveleri bu şekilde çürüttükten sonra tezgahın üzerine koymayı akıl ettim ve evin giderleri önemli ölçüde azaldı.

Giydiğim giysiler ortalığa serpiştirilmelidir ki giyecek bir şeyim olup olmadığını unutup gereksiz yere yenilerini almayayım. Dolaplar benim için mevsimi olmayan giysilerin saklandığı yerlerdir.

Okuğum kitaplar masanın, sehpanın üzerinde yığılı durmalıdır. Yoksa bırakın ne okuğumu kitap okumanın önemini bile unuturum. Bu nedenle evde kitaplarımı yığacak kadar geniş bir alanım yoksa çalışma becerim sıfıra iner. Ne çalışacağımı bilemem.

Yıllarca yapmam gerekenleri unutmayayımı diye oraya buraya notlar aldım. Bu sefer de notları cüzdana veya çekmeceye koyup kaybettiğim için yapacağım şeyleri unuttum.

Meğersem benim de verimli çalışmam mümkünmüş. Sadece kişiliğime göre dizayn edilmiş bir masaya ihtiyacım varmış.

Buradan managoz ustası Rahmi'ye bir selam gönderip bir de soru soralım: John Perry'nin A Plea for the Horizontally Organized yazısında tarif edilen masayı yapmak/yaptırmak mümkün müdür?

Doktora Tez Jürim

2007-05-24T22:06:00.000+03:00

Efendim doktora tez jürim 15 Haziran 2007 tarihinde saat 10:40 da ODTÜ Mühendislik Merkez Binası 451 nolu odada olacak. İlgilenen ilgilenmeyen eş ve dostu bekliyorum. İkramlar müessesedendir.

Tezimin Başlığı: Effets of non-diatonic chords in perception of harmony
Tezimin Özeti: This thesis work is on perception of chord relations. Chord is simultaneously sounded pitches. Chord perception has been shown related with the statistical distribution of events in the musical environment. It has been assumed that statistical information is expressed with the sensation of chord stability (stability is perceptual experience of completeness or the closure of a musical sound). Further, stability of chords has been used to explain the perception of relation between chords. According to this view the perception of relatedness and expectation between chords increases as the stability of chords raises, and vice versa. Proposed functions, connectionist and symbolic models of perception of chord relation are all based on this assumption.

On the other hand, music theory describes relations between unstable (non-diatonic as it is termed in music theory) and stable (diatonic) chords. The relation between the Neapolitan chord (a non-diatonic chord) and the dominant (a diatonic chord); and the relation between the secondary dominant chord (a non-diatonic chord) and its diatonic associate are of this kind. These chord types occasionally co-occur in the musical environment; therefore they have a potential to be perceptually associated. In this thesis the perceptual reality of the relation between the Neapolitan chord and the dominant; and the secondary dominant chord and its diatonic associate was investigated with the chord priming paradigm.

Chord priming paradigm measures expectation towards a chord (target chord) after a musical context (priming context). The perceptual reality of the expectation induced by the Neapolitan chord for the dominant was investigated in three experiments. In Experiment 1, expectation towards the dominant target after the Neapolitan chord was observed from Turkish musicians and non-musicians with piano timbre. In Experiment 2, Shepard tones were utilized to investigate effects of melodic factors on the results of Experiment 1. In Experiment 2, expectation towards the dominant target after the Neapolitan chord was observed from European musicians but not from European non-musicians. In Experiment 3, Turkish non-musicians were tested with Shepard tones to understand effects of cultural background on the results of Experiments 1 and 2. It was not possible to observe any priming effects from Turkish non-musicians with Shepard tones in Experiment 3. As a result, it was not possible to understand effects of cultural background on the observed difference between the perception of non-musicians and musicians due to the melodic factors. Further studies to understand effects of musical expertise on the perception of the Neapolitan-dominant relation should be conducted with European participants.

The perceptual reality of the relation between the secondary dominant chord and its diatonic associate was investigated in three experiments. Chord sequences (Bach chorales) that utilized secondary dominant chords in their original form were used as stimuli. These sequences were scrambled. Scrambled sequences violated the music theoretical relation between the secondary dominant chords and diatonic associates. We hypothesized that if participants perceived the relation between the secondary dominant chords and diatonic associates, scrambled sequences would violate such a perception; and this violation would reveal itself in the global priming of chords. By comparing priming of original and scrambled sequences, it was possible to observe effects of scrambling (effects of violation of the secondary dominant-diatonic associate relation) on chord priming. In Experiment 4-6 the perceptual reality of the relation between the secondary dominant chord and its diatonic associate was investigated with Turkish non-musicians. In Experiment 4, chord sequences were played with Shepard tones; and scrambled versions were obtained with 2by2 scrambling algorithm. The 2by2 scrambling algorithm maps the sequence "1,2,3,4,5,6,7,8" to "2,1,4,3,6,5,7,8". In Experiment 4, detrimental effects of scrambling on the priming of chords were not observed from Turkish non-musicians. In order to understand effects of melodic factors on the results of Experiment 4, Experiment 5 was identical with Experiment 4, except chord sequences were played with the piano timbre. In Experiment 5, priming of chords was not observed from Turkish non-musicians but it was suggested form the percentage of error data; and detrimental effects of scrambling on the priming of chords were not observed from Turkish non-musicians. In Experiment 6, chord sequences were played the piano timbre; and they were scrambled with 4by4 algorithm. The 4by4 scrambling algorithm maps the sequence "1,2,3,4,5,6,7,8" to "4,1,5,2,6,3,7,8". In Experiment 4, detrimental effects of scrambling on the priming of chords were not observed from Turkish non-musicians. As a result, Turkish non-musicians did perceive the relation between the secondary dominant chord and its diatonic associate. In order to understand effects of musical expertise on the perception of the secondary dominant chord-diatonic associate relation, further studies should recruit musicians and they should be conducted with European participants.

The second part of the thesis is about artificial neural network simulations. It is proposed that listeners acquire statistical regularities of chords by being exposed to musical pieces; and this knowledge governs the perception chords. But how is the statistical information acquired from the musical environment? There were attempts to answer this question by conducting simulations with self-organizing networks; but these attempts depended on many questionable assumptions. In this thesis, the self-organization of the statistical information about the musical environment was studied without committing to questionable assumptions of previous simulations.

(Please follow the link to learn about the basic music theoretical terms necessary to follow the thesis work:
http://nartbedin.blogspot.com/2007/05/diatonik-olmayan-akorlarn-armoni.html)

Softa Kafalı

2007-05-21T08:20:00.000+03:00

"Hayatın gerçeklerini yaşayan 'cahil' halk, hayatın dışında kendi dar zihin hücrelerinde yaşayan bu 'yarı okumuş' softa tipinden daima daha geniş görüşlü olmuştur." (Taha Akyol, Milliyet, 21/05/07)

Yıllardır tekrar tekrar örneğini gördüğüm, ama nasıl tarif edebileceğimi bilemediğim bir insan karakteri. Softa kafalıların özelliklerine nacizane bir ek: bu tür insanlar gözlemlenebilen gerçekleri kendi kafasına uyacak şekilde yorumlarlar (böyle bir durumda ağzım açık kalır); dolayısı ile kendini sorgulamazlar; ve dolayısı ile yanlışı ve hatayı kendilerinde değil başka yerlerde ararlar (örn. cahil halk; kapitalizm ...).

Halkın cahil, kapitalizmin insanı köle ettiğini görmek için ideolojik olmaya gerek yok. Ama bütün kötülüklerin nedenini de bir kaç olguya indirgemek için herhalde softa kafalı olmak şart. Meseleler karmaşıktır, ve softa kafalılık bu karmaşık meselelere karşı durmanın en kolay yoludur, çünkü düşünme gerektirmez.

İlginçtir, softa kafalıların bu kesin inançlı tutumu, görüşlerin yayılmasında çok etkilidir; ve bu nedenden dolayı (yani kesin inancın görüşlerin yayılmasını hızlandırmasından dolayı) softa kafalı olmayı seçmiş veya softa kafalı olmayı doğru bulan insanlar tanıyorum.

Softa kafalıları alt etmek için bir öperatör bulamadım. "Neden?" öperatörü işe yaramıyor çünkü hemen ardından ideolojik bombardıman başlıyor; ve bu softa kafalının kendisinden daha da emin olmasını sağlıyor. Bir operatör bulan olursa haber etsin.

Müzikte Perde, Akor, Tonalite, ve Shepard Sesleri

2007-05-15T09:23:00.000+03:00

Ne demişler doktora tezini babaannene anlatamıyorsan ne çalıştığını anlamamışsın demektir. Bu yaklaşımdan hareketle hem tezimin müzik teorisi ile ilgili kısımlarını blog okuyucularıyla paylaşarak anlatımı eksik noktaları tespit etmek; hem de tez izleme komitesinde dile getirilen "bize bir web sitesi yap, müzik terimleri açıklayıcı olsun" tavsiyesini uygulamak adına doktora tezimle ilgili müzik terimlerini burada anlatayım dedim.

Burada tezim ile alakalı müzik teorisi terimlerini açıklayacağım. Varsa anlaşılamayan noktalar açıklığa kavuştuktan sonra tr.wikipedia.org adresinde uygun bir başlık altına yükleyeceğim. O nedenle anlatımını karışık bulduğunuz noktaları belirtirseniz daha açık yazmaya çalışabilirim (veya çalışmayabilirim).

Müzik seslerle yapılır. Sesler ise dalgalar ile tarif edilir. Bu nedenle seslerin bir frekansı vardır.

değişik frekanstaki dalgalar

Frekans sesin inceliğine-kalınlığına tekabül eder. Ses inceldikçe frekans artar, kalınlaştıkça frekans azalır. Frekanstaki değişim süreklidir. Sesin incelip kalınlaşması da paralel olarak süreklidir.

Bununla birlikte müzik seçilmiş (frekansları belirlenmiş) sonlu sayıda elemandan oluşan bir ses kümesi ile yapılır. Yani hangi frekanstaki sesler ile müzik yapılacağı önceden belirlenmiştir. Bu şeçilmiş sesler perde olarak adlandılırılır. Akort (akor değil) perdelerin doğru frekansa getirilmesi/ayarlanması işlemidir. Örneğin piyanonun ortasında bulunan La perdesi 440 Hz. dir. Değişik kültürlerin değişik perdeleri vardır. Batı müziğinin perde sistemi 17- 18. yy.larda son halini almıştır (bkz.); Türk Müziğinin perde sistemi ise hala tartışmalı bir konudur (bkz.).

piyano üzerindeki perdelerin yaklaşık frekansları

piyano üzerindeki perdelerin duyuluşu için tıklayınız

Benim tezim müzik algısını batı müziği çerçevesinde incelediği için bundan sonra anlatacağım bütün müziksel kavramlar batı müziğini tarif etmek için kullanılan kavramlardır.

Batı müziğinde 12 perde bulunur; La, La#(La diyez)/Sib(Si bemol), Si, Do, Do#/Reb, Re, Re#/Mib, Mi, Fa, Fa#/Solb, Sol, Sol#/Lab. Kroma çemberi bu perdeler arasındaki döngüsel sıralı ilişkiyi tarif eder.

kroma çemberi

Kroma çemberinde yanyana bulunan perdelerin frekanslarının birbirlerine oranı 2^-+1/12 dir. Örneğin La 440 Hz. ise La#(La diyez)/Sib(Si bemol) ~466.16 Hz., Si ~493.88 Hz.dir. Bu ilişki benzer şekilde devam eder.

Kroma çemberi üzerindeki perdeleri dinlemek için tıklayınız

Frekanslarının birbirlerine oranı 2^+-1 olan perdeler aynı perdeler olarak sınıflandırılır. Yani 27.5 Hz., 55 Hz., 110 Hz., 220 Hz., 880 Hz. ... deki perdelerin hepsi La olarak adlandırılır. Bu duruma oktav eşitliği adı verilir. Kroma çemberinde 12 adım gidince aynı perdeye ulaşılmasının nedeni budur.

bir grup La perdesi için tıklayınız

Müziksel aralık iki perde arasındaki ilişkiyi-uzaklığı belirler. Aralığı perdelerin frekanslarının birbirleri ile oranı şeklinde ifade edebiliriz. Örneğin
Do ve Re nin frekanslarının birbirine oranı (8:9) dur. Batı müziği teorisinde her aralığın bir adı vardır. Aralıklar bir sıfat (büyük, küçük, artık, eksik, tam) ve bir rakam (ikili, üçlü, dörtlü, beşli, altılı...) ile adlandırılır. Örneğin Do ve Re, Mi-Fa# arasındaki ilişkiye büyük ikili adı verilir. Do-Mi büyük üçlü, Do-Mib küçük üçlü, Do-Fa tam dörtlü, Do-Sol tam beşli, Do-La büyük altılı, Do-Lab küçük altılı, Do-Si büyük yedili, Do-Sİb küçük yedili olarak adlandırılır. (Aralıklarla ilgili daha detaylı bilgi için bkz..)

Akor ikiden fazla perdenin aynı anda tınlatılması ile elde edilir. Batı müziğinde majör, minör, artık ve eksik olmak üzere dört temel akor vardır. Akorlar kök perde ve perdelerin aralıklarıyla tanımlanır. Majör akor bir kök perde ile kök perdeden büyük üçlü ve tam beşli uzaklıktaki perdelerden oluşur. Örneğin Do'yu kök olarak alalım Do, Mi (Do-Mi = büyük üçlü) ve Sol (Do-Sol = tam beşli) perdeleri (yani Do-Mi-Sol) Do major akorunu oluşturur. Major akorunun formülünü şu şekilde verebiliriz: kök/büyük üçlü/tam beşli. Bu förmülle minör akor kök/küçük üçlü/tam beşli (örn. Do minör akoru: Do-Mib-Sol); eksik akor kök/küçük üçlü/eksik beşli (örn. Do eksik akoru: Do-Mib-Solb); artık akor kök/büyük üçlü/eksik beşli (örn. Do artık akoru: Do-Mi-Sol#) aralıklarından oluşur. (Akorlar ilgili daha geniş bilgi için bkz.)

sırasıyla majör minör eksik ve artık akor örneği için tıklayınız

Batı müziği teorisinin bir alt dalı olan armoni teorisi akor türlerini ve akorlar arasındaki ilişkileri inceler. Armoni Batı müziğine özgüdür. Diğer müzik kültürlerinin akorları ve akor ilişkileri, bildiğim kadarıyla, teorik olarak özelleşme gerektirecek ayrıntılı değildir.

bir parçanın akorları için tıklayınız

Batı müziği 12 perde kullanır. Bu perdeler arasında bir önem hiyerarşisi vardır. Tonalite bu hiyerarşi ile ilgilidir. Tonalite kabaca hiyerarşik perdeler kümesidir. Batı müziği tonaliteleri genellikle 7 perdeden oluşur. Tonaliteler temel perde ve mod ile tanımlanır. Batı müziğinin en yaygın modları majör ve minordür. Örneğin Do majör tonalitesini oluşturan perdeler, Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si; Do minör tonalitesini oluşturan perdeler Do, Re, Mib, Fa, Sol, Lab, Sib'dür. Bu iki tonalitede de Do temel perde işlevi görür. Herhangi bir perde tonalite için temel olarak alınabilir. Bu durumda Batı müziğinde 12 major ve 12 minör tonalite bulunmaktadır.

do majör tonalitesinin perdelerini duymak için tıklayınız

do majör tonalitesinde bir parça için tıklayınız

do minör tonalitesinin perdelerini duymak için tıklayınız

aynı parçayı do minör tonalitesinden dinlemek için tıklayınız

majör tonalitelerin perdeleri; X ile işaretli perdeler o satırda adlandırılmış majör tonalitenin elemanıdır. gri ile işaretlenmiş perdeler ilgili tonalitenin temel sesidir

Tonaliteler bir perde kümesi tanımladığından ve akorlar da perdelerden oluştuğundan tonaliteler otomatik olarak akor kümesi de tanımlarlar. Örneğin Do majör tonalitesinin akorları, Do majör, Re minör, Mi minör, Fa major, Sol major, La minör, Si eksik akorlarıdır. Dikkat edilmelidir ki Do major (keza Do minör) hem bir tonalitenin hem de bir akorun adıdır.

Bir tonalitenin tanımladığı perdelere diyatonik perdeler; tonalitenin dışında kalan perdelere de diyatonk olmayan perdeler adı verilir. Örneğin, Mi perdesi Do major tonalitesine göre diyatoniktir; Do minör tonalitesine göre diyatonik değildir. Bununla birlikte Mib Do minör tonalitesine göre diyatoniktir; Do majör tonalitesine göre diyatonik değildir. Aynı şekilde akorlar da benzer bir ayrıma tabi tutulurlar. Örneğin Mi minör akoru Do major tonalitesine göre diyatoniktir; Mib minör akoru Do majör tonalitesine göre diyatonik değildir.

Dizi tonaliteyi oluşturan perdelerin sıralanması ile meydana gelir. Bu sıralama kroma çemberi gözetilerek yapılır. Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si bir Do majör dizisidir. Diziyi oluşturan perdelerin sıralaması kroma çemberine göre saat yönünde ise inici dizi, saat yönünün tersinde ise çıkıcı dizi olarak adlandırılır. Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si çıkıcı Do majör dizisidir Do-Si-La-Sol-Fa-Mi-Re inici Do majör dizisidir. Dizi ile tonalite arasındaki fark, tonaliteler bir küme, diziler ise bir sıralama belirlerler.

Bu sıralamanın önemi ise şuradan gelir; sıralamadaki her pozisyonun bir adı vardır. Çıkıcı diziyi düşünürsek, perdeler sırasıyla tonik, süpertonik, medyan, subdominant, dominant, submeydan ve yeden olarak adlandırılırlar. Bu adlandırmaya derece denir. Do majör tonalitesinde Do (tonik), Re (süpertonik), Mi (medyan), Fa (subdominant), Sol (dominant), La (submeydan), Si (yeden) derecesinde bulunur. Do minör tonalitesinde Do (tonik), Re (süpertonik), Mib (medyan), Fa (subdominant), Sol (dominant), Lab (submeydan), Sib (yeden) dir. Derecelerin güzelliği spesifik bir tonaliteden bağımsız olarak perdelerden bahsedebiliriz. Örneğin dominant Do majör tonalitesinde Sol; Sol majör tonalitesinde ise Re dir. Meydan Do majör ve Do minör tonalitelerinde sırasıyla Mi ve Mib dür. Perdelerin dışında akorlar da derecelerle ifade edilir. Bir akorun temel sesi hangi derecede ise akorun kendisi de o derecededir. Örneğin Do majör akoru Do majör tonalitesinin tonik akorudur. Sol majör akoru Do majör tonalitesinin dominant akorudur.

Tonalitenin perdeler arasında hiyerarşik bir ilişki kurduğunu söylemiştik. Perdelerin arasındaki bu hiyerarşiye göre tonik en önemli perdedir. Tonikten sonra medyan ve dominant, daha sonra ise tonalitenin geri kalan perdeler gelir. Diyatonik perdeler diyatonik olmayanlara göre daha önemlidir. Tonalitenin akorlar arasında belirlediği hiyerarşiye göre ise tonik en önemli akordur. Toniği dominant ve subdominant, ve bunları da tonalitenin diğer akorları takip eder. Diyatonik akorlar da yine diyatonik olmayanlara göre daha önemlidir. Perdelerin ve akorların önem sıralaması anlaşılması tez çalışmasının takip edilebilmesi için gereklidir. Batı müziği eserlerinde perdelerin ve akorların frekansı (sıklığı), önem sıralaması ile paralellik gösterir (Krumhansl, 1990).

Toneliteler hiyerarşik perde kümeleridir. Bu kümeler birbirleri ile kesişirler. Örneğin Do majör tonalitesi Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si; Sol majör tonalitesi Sol, La, Si, Do, Re, Mi, Fa#; Si majör tonalitesi Si, Do#, Re#, Mi, Fa#, Sol#, La# perdelerinden oluşur. Dolayısı ile Do majör ve Sol majör tonaliteleri 6 perdeyi, Do majör ve Si majör tonaliteleri 2 perdeyi paylaşırlar. Tonaliteler kesişim kümelerinin büyüklüğüne göre birbirlerine yakın veya uzak olarak nitelendirilirler. Örneğin Do majör ve Sol majör birbirlerine yakın; Do majör ve Si majör uzak tonalitelerdir.

Beşliler çemberi Batı müziğindeki perdelerin, akorların ve tonalitelerin arasındaki ilişkiyi özetler. Çemberdeki terimlerin perdeleri gösterdiğini varsayarsak 7 bitişik nokta bize bir tonalitenin perdelerini verir. Örneğin Fa-Do-Sol-Re-La-Mi-Si Do majör tonalitesinin perdeleridir. Çemberdeki terimlerin majör akorları gösterdiğini varsayarsak üç bitişik nokta bir tonalitenin subdominant, tonic ve dominant akorlarını verir. Örneğin Fa majör, Do majör ve Sol majör akorları Do majör tonalitesinin sırasıyla subdominant, tonic ve dominant akorlarıdır. Çemberdeki terimlerin minör akorları gösterdiğini varsayarsak üç bitişik nokta bir tonalitenin süpertonik, submedyan ve medyan akorlarını verir. Örneğin Re minör, La minör ve Mi minör akorları Do majör tonalitesinin sırasıyla süpertonik, submedyan ve medyan akorlarıdır. Çemberdeki terimlerin majör tonaliteleri gösterdiğini varsayarsak noktalar arasındaki uzaklık tonalitelerin birbirleriyle olan uzaklığını betimler. Örneğin C majör ve G majör tonaliteleri bir birlerine yakın tonalitelerdir, dolayısıyla beşliler çemberinde de bitişiktirler. Do majör ve Si majör tonaliteleri birbirlerine uzak tonalitelerdir, dolayısı ile beşliler çemberinde de birbirlerine uzaktırlar. (Daha fazla bilgi için bkz.)

beşliler çemberi

majör tonalitelerin perdeleri; X ile işaretli perdeler o satırda adlandırılmış majör tonalitenin elemanıdır. gri ile işaretlenmiş perdeler ilgili tonalitenin temel sesidir; majör tonaliteler beşliler çemberindeki sıralama ile dizilmiştir

Deneylerimde kullandığımdan Shepard (1964) sesleri ile ilgili bir kaç açıklama da yerinde olur. Perdelerin frekensı arttıkça sesin inceldiğinden, kroma çemberinin Batı müziğinde kullanılan perde sınıflarını gösterdiğinden ve oktav eşitliğinden söz etmiştik. Bu bilgilerin ışığında perdelerle ilgili algımızın perdenin yükseliğinin ve perdenin sınıfının algılanmasından ibaret olduğu iddia edilebilir. Shepard (1964) işte bu iddiada bulunmuştur. Bu iddasını ispatlamak için de Shepard sesleri denilen bir ses icat emiştir. (Shepard sesleri ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için bkz., ve bkz.).

Frekansı düzenli olarak artan (azalan) bir Shepard sesi, sanki sesin yüksekliği sürekli artıyormuş (azalıyormuş) gibi duyulur. Esasında sesin yüksekliği kroma çemberi üzerinde daire çizmektedir.

frekansı sürekli yükselen bir Shepard sesi için tıklayınız

Başka bir örnek. Do majör tonalitesinin dizisini iki kere ard arda bir piyano tınısıyla bir de Shepard sesi ile çalalım.

ard arda çalınan iki do majör dizisini piyano tınısı ile dinlemek için tıklayınız

ard arda çalınan iki do majör dizisini Shepard sesleri ile dinlemek için tıklayınız

Bu durum bana Escher'in meşhur Ascending and Desending adlı taşbaskı çalışmasını hatırlatıyor (bkz.). Bir manastırın tepesindeki merdivende şürekli tırmanan (inen) rahipler esasında oldukları yerde dönmektedirler.

Mehmet Ali Güveli ve Yıldıray Oğur Diyor ki

2007-05-15T08:51:00.000+03:00

İktidar odaklı değil sivil toplum tabanlı siyasetin anlamlı olduğunu düşünmekteyiz.

Türkiye'deki sorunlar o kadar yakıcı ki. Hrant Dink'in katillerinin bulunmasını istemek için, Kürtlerin mağduriyetlerinin giderilmesini talep etmek için, başörtülülere yapılan zenci muamelesine isyan etmek için liberal, sosyalist, İslamcı olmaya gerek yok.

Bir Müslüman'ın çıkıp '1915'te beni ... bu katliama karşı sesini çıkaran Boğazlıyan müftüsü temsil [ediyor]...' diyebilmesi gerekir.

Alevilerin taleplerini en başta Sünnilerin görüp sahiplenmesi gerek.

Alevilerin de Sünnileri laik duyarlılıklara, iktidara sırtını dayayarak ötekileştirmemesi [gerekli].

Bir sosyalistin başörtüsü ayrımcılığının bir tür ırkçılık haline geldiğini görmesi, sesini daha gür çıkarması gerekli.

Yoksa toplumsal kesimler arasındaki bu derin güvensizlikle demokrasiyi de, birlikte yaşamayı da başaramayacağız.

tamamı için

Son Günlerin Enteresan Linkleri

2007-05-14T09:24:00.000+03:00

Türkiye'de bitmek bilmeyen kimlik meselelerinin temelleri nelerdir? Türk kimdir? Kürtler ve Çerkezler Türk müdür? Neden? Bu gibi sorularla ilgileniyorsanız şu kitap enteresan bir çalışma. Şu linkte de kitabın genel bir özeti var.

Yüzde yüz demokrasi, herşeye rağmen demokrasi, ne olursa olsun demokrasi, hiç kesintisiz demokrasi diyorsanız şu link size hitap edebilir.

Doğu klasiklerinin klasiklere yaraşan bir özenle hazırlanmış tıpkı basımlarını ve çevirilerini arıyorsanız şurasıni beğenebilirsiniz.

Türkiyedeki siyasi gazetlerin sadece ve sadece ve sadece kendi siyasi duruşlarının propogandasını yaptığını görmek istiyorsanız önce şurayı sonra şurayı okuyunuz.

Pardusumu Kurdum

2007-04-26T21:54:00.000+03:00

Tezimi bugün saat 13:30 da hocama son kontrol için postaladım. Hemencik Pardus 2007.1 in iso'sunu cd ye yazdırdım. Akşam eve gelir gelmez bilgisayarımı açıp pardusumu kurdum.

Ahanda şimdi pardus ilen oynuyorum. Bir zamanların idealist linuxçusu olarak Pardus'u beğendim. Özellikle işletim sisteminin inciği cıncığı hakkında uzmanlaşmadan iş yapmak isteyenler için birebir. Kurulum esnasında paketleri şeçemiyorsunuz; ve sadece pardus için uygun hale getirilmiş programları yükleyebiliyorsunuz; şu adreste listelenmiş programları yüklemek şipşak. Orada bulunmayan bir şey yüklemek kanlı. Ben illaha X programını isterim derseniz mutlaka yüklemenin bir yolu vardır. Neticede burası linux. Ama gördüğüm kadarıyla temel bilgisayar kullanıcısının ihtiyacı olan her program yüklenmiş olarak geliyor. En sevdiğim özellik ise sistemin Türkçe karakterlerle barışık olması. Etrafa Türkçe karakter serpiştirdikten sonra İngilizce yazıp Türkçe okumaya kasmanın zihin yorucu bir faliyet olduğuna kanaat getirdim. Ohhh be dünya varmış. Sağolasın Pardus'u geliştiren ekip. Sağolasın Pardus'u destekleyen Tübitak.

Biraz da küçük aksaklıklardan bahsedelim. Pardusu bilgisayara yüklerken normal yükleme seçeneğini seçtim. Bir zaman sonra ekran karardı. Geri gelmedi. İki üç kere daha denedim. Yine olmadı. En sonunda Standart Ekran Modu'nu seçerek kurulumu tamamladım. Sanırım ekranın çözünürlüğü değişince bir takım sorunlar başgösteriyor. Ben ise cd-dvd okuma ve memory hatalarına yoğunlaşmıştım. Değişik türden Linux'ler defalarca kurduğum ve bir çok kereler aynı sorunla karşılaştığım halde
ekranın çözünürlüğünün Ctrl Alt - tuşlarıyla düşürülebildiğini hatırlayamadığım için kendime kızdım.

Onun dışında Pardusuma skype yüklemek istedim. Paket bulma ve yükleme işlemini pencere vasıtasıyla yöneten bir program varmış. Kendisini bulamadım. Yerini bilen varsa ses etsin. Sevgili Konsole yardımı ile işimi hallettim.

Bu kadar kabahat kadı kısmında da olur diyerekten Pardus'u geliştirenlere sevgilerimi yolladım.

Niye Benden Adam Olmaz

2007-04-16T19:15:00.000+03:00

Cumartesi günü Şamil'in sayesinde ilk rafting deneyimimi yaşadım. Eğlenceli bir aktivite. Su ne kadar çılgın olursa o kadar eğlenceli oluyor. Herkese tavsiye ederim.

Benim bu tür tehlikeli sporlardan kaçınmamın nedeni bana bir şey olmaz koşullanmasına hemen girivermem. Kendime güvenim tam olduğundan tehlikelere karşı önlem almayı bırakırım ve mutlaka başıma bir iş gelir. Bugüne kadar hep böyle olmuştur. Örneğin Şamil "en azından bir kere suya düşeriz" dediğinde ben içimden "herkes düşer ama ben düşmem" diye geçiririm. Bu koşullanmam yüzünden dalgalı bir parkurda "ahanda Şamil düştü" dediğim anda kendimi suda buldum.

Hayatım boyunca bu nedenden dolayı sayısız kaza atlattım. İşin kötüsü bu kazalarda sadece kendime değil sevdiğim insanlara da zarar verme ihtimalim vardı. Kılpayı kurtulduğum bu kazalar aklıma geldikçe hala ürperirim. Azıcık aklım başıma geldikten sonra riskli işlere girmemeye başladım. Adrenalini çok sevmeme rağmen çok uzun zamandan beridir riskli bir aktivitede yer almamıştım. Üzülerek gördüm ki yıllar geçtikten sonra bile karakterim değişmemiş. O nedenle bu tür sporlardan uzak durma kararımı uygulamaya devam etsem iyi olacak.

Bu arada rafting sayesinde dünya gözü ile Umut'u tanışmış oldum. Kendisi tatlı bir insan. Herkese tavsiye ederim.

Düşlerin Zevki

2007-03-29T20:01:00.000+03:00

Önceleri gezegenlerin, uzayın, yıldızların fotoğraflarına bakar, güzel bir şeye bakmanın verdiği bir haz duymaya çalışır, daha doğrusu güzel bir şeye baktığıma inandığımdan haz almaya arzusuyla bakardım. Fotoğrafların renkli şekillerini birşeylere benzetmeye çalışır ama malesef bir süre sonra bu oyunun çekiciliği biterdi.

Bir süredir Alex Filippenko'nın Berkeley Üniversitesi'nde verdiği Introduction to General Astronomy adlı dersi takip ediyorum. Derslerin video kaydını alıp, webe koyup, bizlerin de yararlanmasını sağlayan Berkeley Üniversitesi'ne de teşekkür ederim. Bir gün bu hizmeti desteklemek bize de nasip olur inşallah.

Alex Filippenko nefis bir öğretmen. Dersi derste dinleyerek öğrenmenin ilk şartı meğer ne anlattığını bilen ve anlatmaktan zevk alan bir öğretmenmiş. Açıkçası Berkeley öğrencilerini kıskandım. Böyle hocalar olunca bilgi insanın ağzına pişmiş armut gibi düşer. Bu arada ODTÜ'de verilen bir takım seminerlerin videoları şuradan temin edilebilir.

Milliyet gazetesi kışkırtıcılık dışında bir iş yapmış, uzayın en güzel fotoğrafları adlı resim galerisi açmış. Galerideki fotoğrafları kısmen de olsa inceleyebiliyorum.

Örneğin aşağıdaki resmin yıldızların beyaz cüce olma yolundaki olası bir halini gösterdiğini, bulutların arasındaki parlak nesnenin ışıltılı ömrünün son dönemlerini yaşayan bir yıldız olduğunu, bulutların bir zamanlar yıldızın dış katmanlarını oluşturduğunu, dış katmanların çok ısındığı için genişlediğini, ama yıldızın kütlesi yeterince büyük olmadığı için bu katmanları tutamadığını, bu nedenle katmanların uzaya püskürdüğünü, eğer Spektreskopla bakılırsa bulutların kesinlikle Hidrojen ve Helyum ihtiva ettiğinin görüleceğini çünkü bunların yıldızın en dış katmanlarını oluşturduğunu, parlaklığı ve uzaklığından yıldızın kütlesinin ve ne kadar daha ışıldayacağının tahmin edilebileceğini, görülenin büyük ihtimalle ikili yıldız sistemini resmettiğini, püskürme ekseninin sistemin dönme eksenine dik olduğunu, yıldızın parlaklığının onun uzaklığı ile orantılı olduğunu, bu nedenle çevrede görülen daha parlak nesnelerin görüş açısında bulunan yakın yıldızlar olduğunu, lakin son dönemlerde daha sıcak iç katmanlar açığa çıktığı için dostumuzun parlaklığının çok çok yükseldiğini, bu nedenle belki de normal şartlarda görülemeyecek kadar uzak bir yıldızı görebildiğimizi, ve uzayın bu kadar uzak bir köşesine baktığımızda bile yakın köşelerden öğrendiğimiz şeylerin hala geçerli olduğunu görmenin sevindirici olduğunu, belki de milyonlarca ışık yılı uzaklıkta olan bu yıldızın şu an çoktan beyaz cüceye dönüşmüş olduğunu düşündüm.

Bütün bunları düşünmek nedense bana mutluluk veriyor.

Kavrayış Değil Keşif Baki Kalır

2007-03-17T14:29:00.000+02:00

Şamil abimiz Faraday Kafesinin işleyiş prensiplerini tanıttığı yazısında (bkz.) mikro dalga fırınların birer Faraday kafesi olduğunu anlatınca benim de aklıma "cosmic microwave background radiation"un hüzünlü nobel hikayesi geldi.

Prinston Üniversitesi'ndeki bir grup fizikçi (R.H. Dicke, J. Peebles, and D. Wilkinson) Big Bang'in izinin "cosmic microwave background radiation" ile sürülebileceği sonucuna varırlar ve bunu tespit etmek işine girişirler.

60 km ötede Bell Laboratuvarlarında çalışan A. Penzias ve R. W. Wilson bir takım balonlardan bir takım sinyaller alması için tasarlanan bir anten üzerinde çalışırlarken "cosmic microwave background radiation"u farkederler. Ne olduğunu bilemezler. Sinyalin kaynağını ve güçlü olduğu yönü bulmak için anteni NewYork şehri ve uzayın karanlık köşeleri de dahil olmak üzere hemen her yöne çevirirler. Sinyalin gücü heryerlerden aynı hissedilmektedir. İkili bir zaman sonra Prinston'daki grubun nedenini aramakta oldukları şeyi öngördüğünü ve bir açıklama getirdiğini öğrenir.

Penzias ve Wilson bu keşiflerinden dolayı 1978 yılında Nobel ödülüne layık görülür.

Neticede Nobel fizik ödülleri büyük fizikçilere değil, fizik bilminin büyük buluşlarına verilmektedir.

Daha geniş bilgi için:
Cosmic_microwave_background_radiation
Discovery_of_cosmic_microwave_background_radiation

Yeniden Tezimi Yazmaya Nasıl Başladım

2007-03-14T07:18:00.000+02:00

Yaklaşık iki ay süren bir bocalamadan sonra tekrar tezime ve bloğuma birşeyler yazabilecek motivasyonu kendimde buluyorum.

12 Ocak tarihinde (Ocağın ikinci haftası içinde) doktora savunması öncesi tez sunumuma girdim. Konunun daha anlaşılabilir olarak sunmak gerektiği dışında bir tavsiye verilmediği için durumumdan çok rahatsız değildim. Mart ayı ortalarında doktora jürimi toplayacak, mezun olacak, imkan olursa Nisan ayında askere gidecektim.

Lakin bu plana uymak için yapılması gereken şeyleri yapmadım; kısa bir dinlenme periodundan sonra tez yazımına hemen başlamadım. Nedenini tam olarak kavrayamadığım, yaptığım işe karşı bir motivasyonsuzluk baş gösterdi. Savunma sonrasındaki iki hafta içinde ciddi bir faliyette bulunmadım. Zaten tez danışmanımdan düzeltmeler bekliyordum. Çalışmamak için bahanem hazırdı.

Düzeltmeler geldikten sonra da yazma işine başlayamadığımı görünce makale okumaya sığındım. Konumla alakalı makaleler okudum. Notlar aldım. Tezime koyacağım konuların özetini çıkardım. Malesef makaleler ve özetler de beni kesmedi ve yapılması gereken bu safhadan sonra da yapılmadı.

Motivasyonsuzluğun üzerine bir de moral bozukluğu geldi. Mezun olabilmem için EDS 660 English Language Teaching ve XXX799 Orientation Graduate Seminer derslerini almam gerekiyormuş. Ders almak, ödev yapmak, grup çalışması içinde bulunmak vs. vs. den inanılmaz sıkılmışlığım var. Öğrenciliğimin son döneminde böyle bir süpriz bana acı koydu. Üstüne üstlük EDS 660 dersinin bir kotası olduğu ve bu dönem alamama ihtimalimin bulunduğunu öğrenince motivasyonum sıfıra indi. Danışmanım derslerimi bitirmeden tez jürisini toplamamın sıkıntı yaratabileceğini bana hatırlattı, ve jüriyi Haziran ayında toplamayı tavsiye etti. Motivasyonum sıfırın da altına gezdi.

Derslere nasıl kayıt olacağım ve derslerden nasıl kurtulacağım soruları zihnimi durmadan meşgul ediyordu. Hocalarla konuşma, benzer durumdaki arkadaşlarla istişare ve yoğun bir endişe ve moral bozukluğu ile derslerin başlamasını bekledim.

Dersler başladığında görüldü ki EDS 660 dersine kayıt olmak isteyen 60 kadar kişi 15 kişilik kontenjanı paylaşmak zorunda. Durumumu anlatarak, neden bu derse mutlaka kayıt olmam gerektiğini ispatlayarak EDS 660 dersine kayıt olmaya hak kazandım. Süreç içinde bu tür çabaların beni korkunç yorduğunu fark ettim. XXX799 dersinin seminerlerini takip etmeye başladım. Bu arada bölümdeki hocalarımla ders alma işini sürekli konuşuyordum. En sonunda, hocaların da yardımı ile, enstitü kurulundan EDS 660 dersini almam gerekmediği sonucu çıkarılabilecek bir karar duyruldu da EDS 660'dan kurtuldum. Sonsuz bir rahatlama ve mutluluk hissettim.

Peki hala neden çalışamıyordum?

Düşünürken anladım ki beni entellektüel olarak tatmin etmeyen bir iş yapabilmem için halihazırda entellektüel olarak tatmin olmuş olmam gerekli. Her ne kadar UCBerkeley'den bir takım derslerin videosunu seyredip öğrenme arzumu yavaş yavaş besliyorsam da geçek bir tatmin yaşayamıyordum. "Ben bugün bir şeyler öğrendim" diyebilmem için zorlanmam, konuları yoğun bir düşünce süreci sonunda kavramam, bu kadar uğraşmama rağmen bazı noktaları hala tam olarak anlamamış olmam gerekliymiş. Bana her zaman entellektüel tatmin hissettiren matrix cebiri (lineer cebir) kitabına sarıldım.

İki üç hafta kadar yoğun bir biçimde matrix algebra çalıştım. Ama motivasyonsuzluk peşimi bırakmadı. Rahmi'den eksik kadronun üç çeyrek-dadlı muhabbeti de beni bilgisayarın başına geçirmeye yetmedi.

Bir sabah kendime yeni bir taktik buldum. Tatmin olmak için değil ayıp olmasın diye tezimi yazıp bitirecektim. Yaklaşık iki aydan beri tezimi yazmıyordum ve artık tez hocama ayıp olmaya başlamıştı. Gerçekten de tez hocama karşı böyle bir sorumluluk hissederim. Bu sorumluluk bana motivasyon verebilirdi. Birinci gün olmadı. İkinci gün kendi kendime yüksek sesle aslansın kaplansın tezahüratları neticesinde bir iki paragraf döktürdüm. Bu arada ne yazmam ve nasıl yazmam gerektiğini neredeyse eksiksiz bildiğimi tek sorumunum motivasyonsuzluk olduğunu açık bir biçimde keşfettim. Üçüncü gün kendi kendime fırça çektim. Türk eğitim sisteminde yetişmiş olmanın bir sonucu olsa gerek, fırçalar işe yaradı. Tezin eksiklerini yazarken daha önceden yazmış olduğum yaklaşık 100 kadar sayfayı nasıl yazdığımı düşünüyor, kendime hayret ediyor, yazılmış olan bölümleri tekrar yazmamak gerektiğini farkederek endişe-hayret-rahatlama üçlüsünün bu sefer de rahatlama ayağını yaşamaya başlıyordum.

Yüksek motivasyonla olmasa da tezin zor bir bölümünü dün akşam itibariyle neredeyse bitirdim. Yatmadan önce Şamil'den özetini çıkarmak şartı ile ödünç aldığım Popper'ın The Logic of Scientific Discovery kitabını okumaya başladım. 512 sayfalık devasa eseri yazarak Popper ne mükemmel bir iş yapmıştı.

"No doubt God talks mainly to Himself because He has no one worth to talking to. But a philosopher should know that he is no more godlike than any other man" (p. xx).

"It is usual to call an inference 'inductive' if it passes from singular statements (sometimes also called 'particular' statements), such as accounts of the results of observations or experiments, to universal statements, such as hypotheses or theories" (p.4, empases are original).

"The question whether inductive inferences are justified, or under what conditions, is known as the problem of induction" (p.4).

"Without it [a principle of induction], science would no longer have the right to distinguish its theories from the fanciful and arbitrary creations of poet's mind" (Riechenbach, 1930, p.186, cited in Popper, The Logic of Scientific Discovery, 1967, the Second English Edition, p. 5)

Popper kitabını yazmış olmasaydı, daha da önemlisi problemlerin ne oldugunu, niye bu problemlerle karşılaştığımızı, problemleri nasıl formüle ettiğini ve nasıl çözmeye çalıştığını sudan berrak bir şekilde kaleme almış olmasaydı ve bütün bunları aynı berraklıkla İngilizeceye çevirmek için uğraşmış olmasaydı, 504 sayfa içinde anlatılanları hiç bir zaman bilemeyeceğimi aniden farkettim. Bu karmaşık ve altında boğulup gitmeye gayet müsait problemleri çözmeye giriştiği, ve anlaşılır bir biçimde anlatmaya çalıştığı için Popper'a minnettar olmam gerektiğini anladım. Büyük kitapların, çalışmaların, projelerin ancak büyük emekler sonucunda ortaya çıkabileceğini o an tüm kalbimle hissettim. Şikayet etmek için hiçbir gerekçem yoktu. Benim uğraştığım zorluklar zorluk bile sayılmazdı.

Herşeyin sonunda sabah kalktığımda aklımda sadece tezimi bitirmek vardı.

İşte size tezimi yeniden yazmaya başlayabilmemin hikayesini anlattım. Umarım benzer bir çıkmazla karşılaştığınızda deneyimlerimi hatırlamanız çıkmazdan kurtulmanıza yardım eder.

Son Dönemde Okuduğum Kitaplar

2007-01-18T10:54:00.000+02:00

Televizyon seyretmeyi ve gazete okumayı bırakmış bir insanın çok çok boş zamanı olacağının en güzel ispatı benim yaşantım. Ben son olarak bilgisayarımın masaüstüne Canın Sıkıldığında Yapılacak İşler adlı bir dosya yarattım ki boş zamanım olduğunda ne yapmam gerektiğini düşünmeyeyim.

Bu dönem başladığından beri, yaklaşık 1 saat süren algı deneyini 50 kadar kişiye uyguladım. Dataları analiz ettim. Rapor ettim. Birkaç SOM (Self Organizing Map) simulasyonu gerçekleştirdim. Tezimin büyükçe bir kısmını (yaklaşık 100 sayfa) yazdım. Tez sunumunu hazırladım. Bir makaleyi bir dergiye gönderdim.

Videoya çekilmiş dersleri-sunumları seyretmeyi çok severim (bkz. Berkeley@Google Video). Bu işten de bol bol yaptım. (Aç parantez, özellikle temel bilimler konularında bu türden videolar gözünüze çarparsa bana bildirin onları da seyredeyim.)

Ve son olarak kitap okudum. Bu dönem içinde Yaşar Kemal'i keşfettim (bkz. Yaşar Kemal'in Sabancı Üniversitesi mezuniyet töreni için yaptığı konuşma). Önce Yaşar Kemal'in "Nuhun Gemisi" adlı kitabını okudum. Bu kitapta Yaşar Kemal bir gazetenin muhabiri kimliği ile gittiği sel, deprem ve yoksulluk bölgelerinde karşılaştığı, konuştuğu insanları anlatıyor. Yaşar Kemal'in dilinin doğallığı ve kendisinin içtenliği beni hasta etti. O nedenle "Ölmez Otu (Dağın Öteki Yüzü-3)" adlı romanını okumaya başladım. Lakin romandaki duygusallık beni o kadar etkiledi ki sanki roman karakterlerinin hissettiklerini ben yeniden yaşadım. Ölmez Otu bir yoksulluk trajedisi olduğundan dayanamadım ve romanı yarıda bıraktım. Kendimde güç bulduğumda Dağın Öteki Yüzü-1'den itibaren bu romanı okumaya başlayacağım. Bu dönem içindeki Yaşar Kemal maceramı "Hüyükteki Nar Ağacı" adlı romanı ile bitirdim. Bu Yaşar Kemal'in 1951 yılında yazıp yitirdiği, sonra anasının sandığından çıkan bir romanı. Kendisinin "... bugün yazsam başka biçimde yazarım. Ama bu yalınlığa bu tazeliğe erişemem." dediği romanın konusu psikologların Concorde Effect dedikleri, girişilen işe yapılan yatırımın çok olmasından işten vazgeçilememesi durumu. İnsan doğasının üstadı Yaşar Kemal bu ikilemden kurtulmanın yolunun hedefi ulaşılabilir hale getirmek olduğunu anlatıyor.

Yaşar Kemal yukarıda bahsettiğim konuşmasındaki Orhan Kemal'in Bekçi Murtaza'sı batılı ülkelerde yazılsa idi bugün Don Kişot olurdu mealine gelen bir ifadesi nedeniyle Orhan Kemal okumaya karar vermiştim. Babam Mevlüt Atalay'ın yaklaşık 2000-2500 kitaptan oluşan düzenlenmemiş kütüphanesinde bulabileceğim umuduyla yazarın kitaplarını aramaya başladım. Öncelikle cehalet ve sonrasında isim benzerliği nedeniyle Kemal Tahir'in Kör Duman adlı romanını Orhan Kemal'in bir romanını okuyorum sanarak okumaya başladım. Okudukça da Kemal Tarih'e olan hayranlığım dağlar kadar yükseldi. Kemal Tarih'den ben Orta-Anadolu insanının zihniyetinin ve davranış kalıplarının neler olduğunu biraz da olsa kavradım sanıyorum. Beğendiğim yazar ile Orhan Kemal'in başka yazarlar olduğunu öğrendikten çok çok sonra başka bir kitap ararken kütüphane'de (niçin yer belirten "de" ekini "kütüphane" kelimesinden tek tırnak ile ayırdığımı dillerin vedahi Türkçenin üstadı Nesij arkadaşıma sorunuz) Kemal Tarih'in "Sağırdere" romanına rastladım. Meğersem Sağırdere Körduman romanının başlangıcı imiş. Sağırdere'de anlatılan olaylar hem kronolojik hem de kurgusal olarak Körduman'da anlatılan olayları hazırlıyor imiş. Lakin ben önce gelen olayları sonradan okuyarak bu roman ikilisinden eşsiz bir tad ve güzellik aldığımı düşünüyorum. (Demek ki neymiş tesadüfi olayların beklenmedik güzelikler getirebileceğini görmek için suda süzülen kuğuyu seyretmek şart değilmiş.)

Yaşar Kemal'in göklere çıkardığı bir yazarı, Orhan Kemal'i hala okuyamamış olmanın verdiği sabırsızlıkla kitapçıya koşup "Bereketli Topraklar Üzerine" adlı romanı aldım. Tarz ve konu seçimi olarak Kemal Tahir'e benzeyen bu yazarı açıkçası hiç beğenmedim. Yazısında içtenlik gördüysem de bunun entellektüel bir birikimin sonucunca önce kaybedilen, ve kendini tanıma çabası neticesinde yeniden keşfedilen bir içtenlik olmadığını (olmadığını) hissettim. Yazarlık becerileri kalemler çalıştıkça değişir kanaatindeyim. O nedenle Kemal Tahir'in ilkin Beçki Murtaza olmak üzere diğer kitaplarını da zaman buldukça okumaya çalışacağım.

Bütün bunların dışında Keith Delvin'in "The Millenim Problems" adlı kitabını da okuma fırsatı buldum. Amacı matematik bilgisinin arttırılması ve yayılması olan Clay Foundation Boston'lu hayırsever bir işadamı Landon T. Clay ve eşleri Lavinia D. Clay tarafından kurulmuş. Kurum "Millenium Problems" adı altında yaşayan büyük matematikçilerin desteği ile 7 adet problem belirmemiş. Bu problemlerin her biri için de 1'er milyon dolarlık ödül koymuş. İşte "The Millenim Problems" adlı kitap bu problemleri elden geldiğince matematikten bi-haber olan biz halk tabakasına anlatmaya çalışıyor. Bu kitabı herkese tavsiye ederim zira günümüz matematiğinin ne olduğunu, neyle uğraştığını sadece düz yazı okuyarak hissetme şansınız var.

"Surely You're Joking Mr. Feynman" dahi fizikçi Richard P. Feynman'ın başından geçen garip olaylarların kitaplaştırılmış hali. Kitabı Şamil'in elinde gördüğüm ve bana sevgilişim aldığı için ayrı bir zevkle okudum. Bu kitabı da her bilim adamına tavsiye ederim. Ortalıkta dahi beyinlerin yaşam tarzları, karakterleri ve problemlere yaklaşım biçimleri ile ilgili bir çok şehir efsanesi dolaşıyor ve bu kitap bunların hepsini yıkıyor.

Bir dahiden diğerine geçip biraz da İlber Ortaylı'nın Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek ve Son İmparatorluk Osmanlı adlı kitaplarından bahsedelim. Her iki kitap da hocanın yaptığı konuşmaların basılı hali. Kitaplar genel olarak tarih özellikle de Osmanlı tarihi çalışmalarının sıkıcı olmanın aksine heyecan verici olduğunu gösteriyor. Çıkarttığım dersler ise tarihsel metinleri o günün şartlarını, yaşayışını ve kurumlarını göz önüne alarak okumak gerektiği; geçmişi bugünün gözü ile anlamaya çalışırken, değerlendirmenin o günün şartlarına göre karşılaştırmalı olarak yapılması gerektiği. Öğrendiğim şeylerden bazıları: Osmanlı İmparatorluğu son İmparatorluktur ve Üçüncü Romadır; Osmanlı bu nedenle bu kadar egzotiktir, eski çağların kokusunu taşır; imparatorluklarda milletler ve cemaatler belirli işlerde uzmanlaşırlar; her milletin elit bir tabakası vardır, elit millet yoktur; Türk milleti sadece tarımda değil camcılık gibi ince sanatlarda da uzmanlaşmıştır; Osmanlı İmparatorluğu'nun bugünkü Türkiye Cumhuriyetinde olmayan bir özelliği rakip devletleri yükselten, üstün kılan becerileri/kurumları almayı ve kendinde uygulamayı bilmesi, yani kendini değiştirmeyi başarabilmesidir.

Son olarak Haluk Özdalga'nın "Kötü Yönetilen Türkiye - Örnek Vaka DSP" adlı kitabından bahsedeyim. Türkiye'de kötü yönetilen, zarar eden firmalar batarlar; ama kötü yönetilen, halkın oyunu alamayan partiler batmazlar. Batmadıkları gibi yönetimleri ve başkanları da değişmez. Haluk Özdalga bunun nedenlerinin partilerin iç işleyişlerinin demokratik olmamasından kaynaklandığını idda ediyor. DSP'nin (ve diğer bütün partilerin) anlık kararlar ile yönetilmiş olduğunu, Türkiye'de politikacının makam için herşeyi yapabileceğini, her kimliğe bürünebileceğini bize hem hatırlatıyor hem de anılar aracılığı ile yaşattırıyor. Bem okuduklarıma hiç şaşırmadım lakin bu kitabı okumak bana politikacıların utanmaz yalancılar olduğunu çok güzel öğretti. Artık ne zaman bir politikacı bir konuda bir şey söylese gerçeğin tam tersi olduğunu varsayıyorum/varsayabiliyorum. Bu arada beğendiğim bir politikacı olan Erkan Mumcu'ya ve Çetin Altan'ın bir yazısını web sitelerine koyabilen bir parti olan ANAP'a bir şans vereceğim. Mumcu'nın amacının gerçekten ülkeye ve millete hizmet olup olmadığını da başkanlığına yapışıp yapışmamasından anlayacağım. Haluk Özdalga'nın kitabını herkese şiddetle tavsiye ederim.

Tez ve İstanbul

2007-01-16T10:43:00.000+02:00

Cuma günü Doktora Savunması Öncesi Tez Sunumu adını verebileceğimiz bir seminer verdim. Yaklaşık 2 saat süren sunumda doktora süresince yaptığım çalışmaları özetledim ve gelen soruları yanıtladım.

Bu sunumun amacı doktora adayının tez jürisine eksiksiz olarak girmesi için daha neler yapması gerektiğini kararlaştırmak. Böylelikle tez jürisi eksiksiz bir sunum havası içinde geçebilecek.

Bana verilen tavsiyeler çalıştığım problemin bu probleme yabancı bilişsel bilimler profesorleri tarafından anlaşılabilecek bir terminoloji ve çerçevede anlatılması baabında olduğundan tez jürisinin Mart ayında toplanması kararlaştırıldı.

Bütün bunlar ne demek? Mart ayında mezun olabilme şansım çok yüksek.

Hem bu hadiseyi kutlamak hem de İstanbul'da askerlik görevini yapmakta olan teyzoğlu Yermiz'i son çarşı izninde ziyaret etmek maksadı ile cumayı cumartesi gününe bağlayan gece kardeşim Perit ile birlikte Varan'ın saat 5:25 otobüsü ile İstanbul'a hareket ettik.

İstanbul günlüğü gezdiğimiz yerlerin varsa linki ile birlikte aşağıda.

Sabah 10:30-11:00 gibi İstanbul'a varıp Taksim'e indik. Taksim'de ben İstiklal caddesi'nde mukim "Anadolu Mutfağı" adlı turistik lokantada Anadolu köylüsü adabında sabah kahvaltısı olarak kesme çorbası içtim, hünkar beğendi ve kabak tatlısı yedim. Sindirimi mide ilacı olarak tasarlanmış Coca Cola eşliğinde yaptım.

Biz mekana saat 11:15 civarında vardık. Yemeğin çıkması için yarım saat kadar bekledik. Bu sırada pek yapmadığım, daha doğrusu yapmaya fırsat bulamadığım şeylerden birini yaptım verdiğim kararı değerlendirdim: Anadolu'nun göbeği Ankara'da yaşayan ben turistik bir gezi için geldiğim, bir zamanlar Avrupa'nın en ışıltılı mekanlarından biri olan İstiklal caddesinde yemek yemek için "Anadolu Mutfağı"nı seçtim, acaba doğru mu yaptım? Yemeği yedikten sonra kararımın arkasında idim çünkü hayatımda yediğim en nefis hünkar beğendi idi. Hesap olarak 18 YTL ödedim.

Mekana girmeden önce Perit ile yaptığımız nerede bir şeyler yemeliyiz konuşmalarından Perit'in sonradan görme Anadolu köylüsü mide hassasiyetine sahip olduğunu ve yeme seramonisine kahvaltı ile başlamak istediğini öğrenmiş oldum. Bu nedenle Perit'i doyurmak üzere Galata köprüsüne doğru yola çıktık. Yol üzerindeki Galata Mevlevihanesini gezdik. Ücret: öğrenci bedava (ben öğrenci kimliği olarak asistan kimliğimi gösterdim, siz de herhangi bir kimil gösterebilirsiniz), tam 0.5 YTL.

Mevlevihane'de açıkçası gezilecek görülecek bir şeyler yok. Daha doğrusu gezilecek görülecek şeyler her tarihi mekanda vardır, eğer ki eski eserlere bakıp anlam çıkartabiliyorsan veya birileri daha öncesinde eserlere bakmış, anlamları çıkartmış ve gezdiğin yerlerde bu anlamları sunmuş ise. Sergide mevlevilerin kendilerini korumak için kullandığı demir ve tahta sopalardan çeşitli örnekler vardı. Kendini hak yoluna adamış insanların kendilerini olsa olsa köpeklerden korumak için böyle bir şeyi taşıyabileceğini dşündüm. Mevlevihane'de sanırsam yılın belli dönemlerinde sema gösterisi yapılıyor. Ortadaki gösteri alanının çevresinde sandalyeler dizilmiş. Bir takım sandalyelerin arkasında protokol yazıyordu. Kendini hak yoluna adamış insanların hanesinde protokol/halk ayrımının olması bana bu işin artık turistik gösteriye dönüşmüş olduğunu düşündürttü. Mevlevihanenin bahçesinde dervişlerin dedelerin yattığı bir mezarlık var. O mezarlıkta Osmanlı'ya ilk matbaayı getirdiği söylenen İbrahim Müteferrika'nın mezarı da bulunuyor ve yanlış hatırlamıyorsam baskı bir makinası şirketi tarafından restore edilmiş. Kendini hak yoluna adamış insanların mezarlığında restorasyon için bir mezarı seçip onu öne çıkartırken kendinı tanıtmak için mezardan büyük reklam astırmak ve mezarlığın geri kalanına hiç dokunmamak neye hizmettir onu da anlamış değilim. Bize tarih derslerinde öğretildiği kadarıyla Osmanlı'nın gerileme sebeplerinden birisi de matbaanın dinciler tarafından engellenmesi idi. Şimdi kendisi mevlevi olduğu anlaşılan İbrahim Müteferrika'nın matbaayı yaygınlaştırmasını İslam'ı referans alan bir takım gericilerin engellediğini iddia etmek ne kadar gerçekle örtüşüyor bilemiyorum. Son olarak mevlevihane'den çıkarken bir takım Fransızların, Fransa'dan getirdikleri belli olan bir kitapçıktan mevlevihane ile ilgili bilgi almaya çalıştıklarını gördüm. Avrupa'ya Türkleri ve Türkiyeyi televizyon reklamları ile tanıtmanın acıklı sonu gören gözler için bu an olsa gerek diye hayıflanmadan edemedim.

Gezinin devamını sonra yazacağım.

Snap Preview

2007-01-02T02:14:00.000+02:00

Bir şeyin ne olduğunu anlatmanın en kolay yolunun onu yaptırtmak olduğu durumlardan birisi.

Fare'yi linklerin üzerine getirin ama tıklamayın.

Google
NY Times
Snap

Yüklemek için Snap'i takip edin.

Google Videolar

2006-12-30T10:02:00.000+02:00

Zamanımı nasıl geçirsem acaba diye düşündüğünüzde tv veya gazetelere sarılmayın.

Google Video ya sarılın.

BBC'nin az ve öz bilgi içeren, özel efektlerle bezenmiş Uzay konulu belgesel dizisini seyredin (linkleri).

"Ben geyik adam değilim. Bana damarından bilgi lazım" diyorsanız Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'den birkaç dersin videosunu indirin (link). "Physics for Future Presidents" kursunun takipçisiyimdir.

"Bu videolar çömezler için. Ben güncel bilmin tartışıldığı videolar isterim" derseniz sizi Almaden IBM Research Institue 'ye yönlendireceğim. (ilink). Burada da Beyond Dualism (by John Searle) konulu konuşmaya hastayım.

İnternette bilgi depolayan videoların sayısı korkunç arttı. Şamil'in belirttiği gibi İngilizce bilmeyenler için bu durumun hiçbir faidesi yok. Bu videoların Türkçe'ye çevrilmesi ve seslendirilmesi için bir bağış kampanyası başlasa ne güzel olur.

Hayat Boyu Spor

2006-12-27T20:07:00.000+02:00

Her sabah 20 dakikamı egzersiz için ayırıyorum. Günümün %1 lik dilimini aşağıdaki videolardan birisi eşliğinde geçiriyorum.

Egzersizler ne her gün yapılamayacak kadar uzun ve ağır ne de işe yaramayacak kadar kısa ve hafif. Dr. Mehmet Öz'ün gözetiminde hazırlanmışlar. Amaç vüducu baştan ayağa çalıştırmak ve kalp atışını bir miktar arttırmak.

Tek sorun egzersizleri yaptıran Joel arkadaşımızın soğuk espirilerini tekrar tekrar dinlemek zorunda kalmak.

Videoları bilgisayarınıza indirebilirsiniz. Bunun için google video player programını kurmak gerekli.

Gününü masa başında geçiren ve sağlıklı bir yaşam arzulayan herkese tavsiye ederim.

Başlangıç için:

Orta seviye:

İleri seviye:

Dedem Ahmet Fidan

2006-12-24T15:44:00.000+02:00

Dedeciğim Ahmet Fidan 19 Aralık Salı günü saat 11:45 civarında Hakkın rahmetine kavuştu. Tüm başsağlığı dileklerinin gıyabında dostlar sağolsun diyorum.

Dedem hicri 1337 (1919) yılında doğmuş. 87 yaşında öldü. Son günleri hariç her zaman dinç ve zinde idi. 60'lı yaşlarında bile kilometrelerce yolu yayan teperdi. Yatağa düştüğü son haftaları hariç yürümek için hiç yardım almadı. Hayatında hiç ameliyat olmamış. Bana sağlam bir genetik miras bıraktı.

Dedem alkol ve sigara hemen hemen hiç kullanmamış. Sağlıklı yaşamın şartlarını ondan öğrendim.

Dedem çok çalışkandı. Bize sürekli atıldığı işlere nasıl başladığını, nasıl battığını, kimlerden dost kazığı yediğini, hangi fırsatları kaçırdığını anlatırdı. Dedem çiftçilik, mandıracılık, bakkalcılık yapmış. Anlattığı hikayelerinde iş bitiriciliği ile üstlerinin/müşterilerinin taktirini kazanan, yeniliklerden cesaret alan, dürüst iş yapma sevdası yüzünden batan/fırsatlar kaçıran kahramanı canlandırırdı.

Dedem annesine çok düşkündü. Torunlarına bile annesini anlatır, annesinin mezarına gidince ağlardı. Dedemin bu anne hasreti için hüzün dolu bir hayret hissetmişimdir.

Dedeciğim Ahmet Fidan 19 Aralık Salı günü saat 11:45 civarında annesine kavuştu.

Neden Pardus?

2006-12-12T11:39:00.000+02:00

Pardus Tübitak tarafından geliştirilen linux tabanlı bir işletim sistemi. 2007 sürümünün dağıtılmasına çok az zaman kaldı. Peki niçin Microsoft Windows XP'yi kaldırıp Pardus yükleyeceğim.

Öncelikle korsancılığa karşıyım. Beğeneyim beğenmeyeyim organize olmuş insanlar tarafından üretilen ürünlere sevecenlikle yaklaşırım. Bu beceriyi ödüllendirmek için ürünü kullanacaksam parasını ödemek isterim. Sırf bu yüzden kitapların orjinalini alırım, fotokopi çektirtmem. Lisanssız yazılım kullanmamaya azami özen gösteririm. Korsancılığı hırsızlık olarak görürüm. Hırsız olmamak için Pardus yükleyeceğim.

Bilgisayarlar işletim sistemi olmadan kullanılamaz. Pardus ve Microsoft Windows XP birer işletim sistemi. Microsoft Windows XP pahallı. Pardus bedava. Yarın, öbür gün, hep hep hep bedava olacak.

Microsoft Windows XP'nin Türkçe versiyonunu anlayarak kullanmak cok zor. O nedenle İngilizce versiyonunu kullanmaktayım. Ama annem teyzem İngilizceyi çok iyi bilmiyorlar. O nedenle bilgisayarı rahat kullanamıyorlar. Pardus Türkçe. Türkçe bilen bir kişi bilgisayarı sıkıntısız kullansın diye tasarlanmış.

Bilgisayarı internet sohbetleri ve oyunların ötesinde ödev yazmak, basit hesaplamalar yapmak için de kullanıyorum. Microsoft Windows XP'de bu işleri yapacak programlar yok. Bunlar için yine bir sürü para ödeyip yeni programlar almam lazım. Ama Pardus'un içinde bu tür programlar zaten var. Ayrıca zaman ve para harcamaya da gerek yok. Pardus kurulurken bu programlar otomatik kurulacak.

Pardus'un yaygın olarak kullanılmasındaki en büyük engel her türlü oyunu çalıştıramayacak olması. Çalışsa bile yavaş çalışacaktır. Ama bu problem de zaman içinde çözülecektir.

Pardus malesef bilinmemektedir. İnsanlar avantajlarından haberdar oldukça Pardus'u daha çok sevecektir. Herkesi Pardus'u tanıtmaya ve Pardus 2007 yüklemeye davet ediyorum.

Maça Kızı = Hörts = Hayat

2006-10-22T15:55:00.000+03:00

Maça Kızı. İngilizcesi hearts (ben kendi aramda hörts olarak adlandırırım). Sevdiğim bir kağıt oyunudur. Entellektüel arkadaşlarım (entellektüel arkadaşlarımı ben kendi aramda Nesij olarak adlandırırım) hörts yerine briç veya satranç oynamamı salık verir. Ben de hörtsün hayatın ta kendisi olduğunu idda ederim. İddamı temellendirmeye çalışacağım.

Oyunumuz 52 kağıt ve dört kişi ile oynanır. Her oyuncuya 13'er kağıt dağıtılır.

Oyunun amacı en düşük ceza puanını almaktır. Oyun sonunda en düşük ceza puanını alan oyunu kazanır. Her kupa 1 ceza puanı, maça kızı 13 ceza puanı olmak üzere toplam 26 ceza puanı vardır.

En yüksek kağıdı atan o eli ve içindeki ceza puanlarını alır. Bütün kupaları ve maça kızını almayı başaran oyuncuya 26 hediye puanı verilir. Bu duruma İngilizcede "shoot the moon", güzel Türkçemizde ise "kafa atmak" denir.

Kağıtlar dağıtıldıktan sonra herkes elinden üç kağıt seçer. Bu üç kağıdı solundaki, sağındaki veya karşısındaki 'rakibe' geçirir; veya kimseye vermez. Ne zaman hangi oyuncuya kağıt geçirileceği kurallarla bellidir.

Şimdi gelelim hörtsün güzelliklerine.

Dört kişi oynar, bir kişi kazanır. Takım oyunu değildir. Bireysel bir oyundur. Ya kazanırsınız ya da kaybedersiniz. Ama kazanmak için oyun içinde geçici ittifaklar yapmalısınız.

Kazanan her zaman oyunu en iyi oynayan değildir. Bazen, iyi oynayanlar birbirlerine ceza yağdırmaktan bu kapışmanın içine giremeyen vasat oyuncuları unuturlar. Bir de bakarlar ki kötü olan kazanmış.

Bilenle bilmeyen bir olmaz. Oyuncular arasındaki seviye farkı çoksa oyunun bir eğlencesi olmaz. Çünkü atılan her kağıdın oyuncunun elinin durumu ile ilgili bir anlamı vardır. Bu anlamı okuyamayan ile okuyan birlikte oynarsa işler monotonlaşır.

Çokluktan bokluk doğar. Dik kafalı oyuncular vardr. Kaybediyor olsa bile sizinle beraber hareket etmeye yanaşmaz. Çünkü dört el önce ona maça kızını (13 ceza puanını) yedirmişsinizdir. Gözleri intikamdan başka bir şey görmez. Ortak bir taktik geliştirilemediği için oyun kaybedilir.

Birlikten kuvvet doğar. Profosyonel oyuncular vardır. O anki puan durumuna göre dostluklar kurarlar veya bozarlar. Bunlarla oynamak çok eğlencelidir. Oyunlar uzun sürer.

Görev Bilinci. Herkes üç kağıt geçirdiği kişiyi kollamakla (kafa atmasını engellemekle) yükümlüdür. Bazı oyuncular bu göreve sıkı sıkıya sarılır, oyunu kaybetmek uğruna olsa bile. Bazıları duruma göre bu görevi hatırlarlar duruma göre unutuverirler. Bazı oyuncular da diğer oyuncuların görevlerini hiçbir zaman aksatmayacaklarını varsayarak sürekli kaybederler. Bu son durum bana işçilerini çok seven ve onlara güvenen sosyal demokrat fabrika müdürlerini anımsattı.

Topluluk psikolojisi. Kağıt geçirilmeyen ellerde kimse kimseyi kollamaz. Çünkü birisini kollamak kimsenin görevi değildir.

Şans önemli bir faktördür. Bazı kağıt dağılımlarında ne yaparsanız yapın kazanamazsınız. Bazen de hiç uğraşmadan oyunun birincisi oluverirsiniz. Hayatta da öyle değil midir? Kimimiz şanslı doğmuşuzdur, kimimiz şanssız. Ama neyin şans neyin şanssızlık olduğu hemen anlaşılmaz. Eyvah bittim dediğiniz eli bir de bakmışsınız kazasız atlatıvermişsiniz; bu elde bana bişeycikler olmaz dediğinizde de maçakızını yiyi yiyi vermişsiniz.

İhanet olağandır. Bir önceki elde yardımcı olarak mutlak yenilgiden kurtardığınız birisi hemen bir sonraki elde sizi arkanızdan bıçaklar ve ceza puanı yağdırır.

Hile her zaman vardır. Oyncuların birbireriyle konuşmaları yasaktır. Ama gizli mesajlaşmalarla o anki ortağınıza hangi kağıdı atması gerektiğini söyleyebilirsiniz.

Doğrucu davutlar. Bazılarına gizlice şu kağıdı at dersiniz. Adam tutar ortalığa ben hile yapmam arkadaş diye bağırıverir. Bu kişiler bana rüşvet almamayı ilke edinen yoksul tapu kadastro memurlarını hatırlatır.

Kafasızlar. Ceza puanı yüksek olan bir kişiye diğer üç kişi birden yüklenir. Bir süre sonra o kişinin ceza puanı diğerleriyle eşitlenir, hatta geçer. Ama o kişiye yüklenmeye devam edilir. Doğal olarak oyun kaybedilir. Bu durumu her seçimde tekrar tekrar aynı partiye oy verenlere benzetebiliriz. Yav kardeşim bir çevrene bak, ülkede neler olup bitiyo bir anlamaya çalış. Değil mi ama.

Kıskanç devrimciler. Yahoo Games herkese kazandığı ve kaybettiği oyunların sayısına bakarak "genel puan" verir. Bir oyunda kazanır veya kaybederseniz bu genel puan yükselir veya düşer. Eğer ki genel puanı çok yüksek olan birisi genel puanı düşük olan üç kişi ile oynarsa üç kişi ona hurra yüklenir. Taktik maktik herşey unutulur. Adam oyunu oynadığına pişman edilir. Ben bu durumu parasızlık çektiği için değil başkaları zengin kendisi yoksul olduğu için devrimci olan arkadaşlara benzetirim. Bunlar bir yolunu bulduklarında en acar kapitalist oluverirler.

Burjuva entelleri. E kardeşim genel puanı yüksek olan kişi diğerleriyle oynamasın diyeceksiniz haklı olarak. Ben bunları da varoşlara halkı bilinçlendirmeye giden ama mahallenin kızına yan gözle baktığından taş ve sopalarla kovalanan saf burjuva entellerine benzetirim.

Görüldüğü üzere hörts = hayat'tır. Ben gece gündüz hörts oynuyorsam tek gayem hayatı daha iyi anlamaktır.

May The Music Never End

2006-10-21T12:13:00.000+03:00

Dört aydan beri Allah'ın her günü aynı şeyi yapıyorum.

Bembeyaz battaniyemi alıp sımsıkı sarınıyorum. Vücudumun sıcaklığı ateşimi yükseltiyor, Romeo ve Juliet'i düşlüyorum. "Düşlerim yeni başlıyor, dahası var" diyorum kendi kendime, heyecanlanıyorum.

Garip bir hüzün doğuyor içimde. Birden kırlarda buluyorum kendimi, beyaz bulutları ve kelebekleri görünce unutuveriyorum hüznü. "Dünyayı Seviyorum!" diyorum.

Delice içiyoruz kızlarla, kafalar iyi, dans ediyor, gevşiyoruz. İçlerinden birine aşık oluveriyorum hemen. Bir de bakıyorum ki en iyi dostum sevgilim olmuş. Sevinçten uçuyorum. "Aşk sevinç miydi? Aşk hüzün değil miydi? Bu aşk olamaz." diye sayıklıyorum.

Kaybediyorum kendimi sevgilimin kollarında. Aşk "Bir daha" diyor. "Ben olmaz desem de bir daha." Ateşim iyice yükselmiş. Yoksa bütün bunlar düşmüydü?

Sevdiğimden dün ayrıldım. Geceler ıssız ve yanlız mı geçecek? "Ey Mavi, Meğer sen hüzünmüşsün! Ben bilmezdim senin hüzün olduğunu!" diye ağlıyorum. Yalvarıyorum bebeğim eve dönsün diye. Anlıyorum ki aşk dünyanın en büyük acısı; hele çekip gitmişse.

Dört aydan beri Allah'ın her günü Shirley Horn dinliyorum.

Washington'un yoksul bir ailesinden gelen, müziğin çocuk dahisi, metro işçisinin karısı, pembe dizi Yalan Rüzgarı'nın bağımlısı, Miles Davis'in bulup bir anda en yükseklere çıkarttığı, star payesi verdiği, ve bütün bunları yapacağını ispatlamak için de çocuklarına Horn'un ilk albümü 'Embers and Ashes'den parçalar söyleterek karşıladığı Shirley.

Müziğin hissetmek olduğunu, müziği yavaş söylemenin asıl ustalık olduğunu, müziğin ne kadar sade ise o kadar görkemli olduğunu bana öğreten Shirley.

Nacizane aktardığım hikayelerini ustanın kendi sesinden dinlemek isteyenler için:

May The Music Never End

Here is to life. Fever. The best is yet to come.

A time for love.

Come fly with me. Come dance with me. I fall in love too easily. Beautiful friendship. This can't be love.

A got lost in his arms. Do it again. All nıght long.

Yesterday. Sharing the night with the blues. The meaning of the blues. Baby won't you please come home. Once I loved.

Powers of Ten

2006-10-18T10:01:00.000+03:00

Herkesin çok seveceği ama Şamil'in (daha yapmadıysa) orjinalini bulup arşivleyeceği türden kısa bir belgesel.

Kenarları metrenin 10'luk kuvvetleri kadar uzun 40 tane kare hayal edelim. (10^-16 metreden ... 10^24 metreye kadar). Bu karelerin içine sırasıyla neler sığardı.

Charles and Ray Eames 1977 yılında IBM için yapmış. Medeniyete teşekkür edelim. Hep beraber izleyelim.

Skor 1-0

2006-10-08T11:05:00.000+03:00

Çarşamba akşamı hafif bir üşüme ve devamında ısınamama ile başlayan karşılaşma, Perşembe günü boğaz kuruluğu ve halsizlik ile devam etti. Perşembe öğlen Kloroben adlı dezenfektan diye niteleyebileceğimiz bir boğaz spreyi ile tarafımdan bir atak yapıldı. Atak karşısında rakip Perşembe akşamı boğazdaki kuruluğu ağrıya çevirerek cevap verdi. Akabinde en iyi savunma saldırıdır felsefesini benimsemiş rakip mukuslara saldırarak burnu, genizi ve sinüs boşluklarını yakmaya başladı; ateş ve hapşurukla birlikte tarifi imkansız bir halsizlik yarattı. Uykusuz geçen Perşembe gecesinden sonra (hayatımda ilk defa hastalık dolayısı ile uyuyamadım) rakibi yok etmek için profosyonel bir katil tuttum: Dr. Nur Canoğlu. Önce azgın saldırganın özellikleri tespit edilmeye çalışıldı: sinüs röntgeni net bir sonuç vermedi lakin tam kan tahlili normal çıkmadı. Teşhis sinüzüt veya boğaz iltahabı olarak adlandırıldı. Tedaviye sanki sinüzitmiş gibi devam edildi.

Klacid 500 mg (7 gün sabah akşam antibiyotik)
A-ferin forte (şikayet süresince ağrı kesici ateş düşürücü)
Flixonase (şişesi bitinceye dek kullanılacak burun spreyi)

Pazar günü şu saate kadar yataktan çıkılmadı ve ancak şu saat itibariyle blog yazacak kadar bir güç bulundu ama yazıncaya kadar da telef olundu.

Neden böyle bir şey başıma geldi:
Salıdan Cumaya 9-10 arası günde bir kilometre yüzelim çabası sinüsleri azdırdı.
Ofiste iki kişinin grip oluşu ve birinin yanlışlıkla nefesini soluyuş ajanları vücuda soktu.
Ofisin düzenli temizlenmeyişi ve havalandırılamayışı toza alerjisi olan bünyeyi yordu.
Çarşamba akşamı Cognitifçilerle tanışalım partisinde tez yazmanın verdiği bunalımla üst limit olan bir bardak şarap veya bir şişe bira oldukça aşıldı; bünye iyice yoruldu.

Hayatımızdaki değişiklikler:
Boynumdaki sıkıntıyı oldukça gidermesine rağmen yüzme çalışmalarına paydos. Başka bir spor icra edilecek. Limit aşmaa paydos. Efendi olunacak.

Halsiz Dadlı

Maksimum Keyf

2006-09-09T13:18:00.000+03:00

Geçen gün farkettim. Yemek, sıçmak ve uyumak dışındaki bilgisyar başındayım. Bilgisayarda işimi yapıyor ve eğlencemi yaşıyorum. Bilgisayarlı yaşamdan keyf alıyorum.

Bilgisayarlar masada durur genellikle. Masa başında oturmak bana yorucu geliyor. Boynum tutuluyor, bileklerim hasta oluyor vs. Keyif bozuluyor.

Ben ne yaptım. Bilgisayarı yatağın yanına taşıdım. Yatağa kocaman bir yastık attım. Yan geli yattım.

İşte mutluluğun webcam ile resmi.

Burda ne yapacam. Tez yazacam. Blog okuyacam. Podcast dinleyecem.

Lakin maksimum keyfden hala uzağım. Bunun için neler gerekli: Kablosuz klavye ve fare, daha büyük ve net bir monitor, ustune tepsi yapışturulmış yastık, dijital fotograj makinesi.

İnsanın Kendini Dağlara Vurası Geliyor

2006-09-06T18:38:00.000+03:00

Ben hayatımda magazin dergisi hiç okumadım. Nedeni ise içerinin bayağı ve baştan savma olduğunu düşünmemdir. Bugün tesadüfen okumuş olduğum bir magazin dergisindeki yazının çok eğitici olacağını ve beni dumurlardan dumurlara uğrattacağını hiç tahmin etmezdim.

Cahil cühela, okuyamamış insalara bir kinim yoktur. Bu kişileri ne ailelerinden ne de devletten yardım alabilmiş bahtsızlar olarak görürüm. Ama ülkemin kıt kaynaklarını harcayarak bir okula gidip de kütük gibi çıkan insanlara tahammülüm yoktur. Her türlü ortamda gözümden uzak olmalarını isterim.

Nazlı Çetinok Arun'un Gecce dergisindeki şu yazısını bir okuyun.

Allah aşkına bu nedir. Hangi utanmaz bu kadına yazı yazdırıyor. Hangi utanmaz bu kadına diploma vermiş. Hangi utanmaz bu kadına okuma yazma öğretmiş.

Tüm iyiniyetimle bu yazının bir program tarafından yazıldığını (bkz. bilimsel sunum hazırlayan program) veya hanımfendinin hikaye anlatmak ile ilgili beyin bölgesinin (tabii böyle bir bölge varsa) çalışmıyor olduğunu varsayıyorum.

Kalbim Çocuk Kalbi Gibi Saf ve Temizdir

2006-08-08T07:34:00.000+03:00

O nedenle seni bir dost bir arkadaş olarak gördüm. Böyle bir fikir aklına nasıl geldi anlamadım.

İçten içe cilveleşmeyi seven fakat iş ciddiye binince postu kurtarmak için ben çok masum ve safımdır bahanesine sığınan bayanların foyasını meydana çıkaracak bir çalışma. İngiliz bilim adamları iftaharla sunar.

Aşağıdaki resmi dostunuza gösteriniz ve ne gördüğünü sorunuz.

Açıklaması için tıklayınız.

Yaz Tatili

2006-08-01T03:42:00.000+03:00

Tatili sevgilisimle beraber gecirdik.

Atlantayi gezdik.

Bir suru yemek yedik.

Bir suru kitap satin aldik.

The Gig Bag Book of Guitar Complete link
What Do You Care What Other People Think?: Further Adventures of a Curious Character link
Surely You're Joking, Mr. Feynman! (Adventures of a Curious Character) link
Patterns in the Mind link
Searching for Memory: The Brain, the Mind, and the Past link
Psychology: The Briefer Course link
The Millennium Problems: The Seven Greatest Unsolved Mathematical Puzzles of Our Time link
The Seven Sins of Memory: How the Mind Forgets and Remembers link
The Metaphorical Brain link
How to Prepare for the TOEFL Essay link
Arabic in 10 Minutes a Day link
Cognitive Psychology: A Neural-Network Approach link
Discovering Statistics Using SPSS (Introducing Statistical Methods S.) (2nd Edition) link
The Society of Mind link

Bir suru film seyrettik.

Family Guy Season 3 link
Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran link
The Big Lebowski link
Farinelli link
Match Point link
From Dusk Till link
Caché link
Sin City link
Full Metal Jacket link
Kurenai no buta (Porco Rosso) link
Mononoke-hime (Princess Mononoke) link
Dekalog link
Hauru no ugoku shiro (Howl's moving castle) link
Kama Sutra: A Tale of Love link

Türkiye'nin Yükseköğretim Stratejisi

2006-07-05T05:29:00.000+03:00

Türkiye'nin Yükseköğretim Stratejisi (Taslak Rapor) YÖK'ün internet sitesinden indirilebilinir (hızlı link şurada).

YÖK dökümanla ilgili fikirlerinizi de öğrenmek istiyor. Bununla ilgili email adresleri YÖK'ün sayfasında.

Eğitim sisteminin güncel bir resmini almak ve görüşlerinizi yürütme görevlileri ile paylaşmak için mükemmel bir fırsat. Raporu blog ortamlarında tartışalım ve tartıştıralım.

Biracık da Bossa Nova

2006-06-18T18:31:00.000+03:00

Finlandiya'dan döndüğümden beridir canım hiiç bir şeycik yapmak istemiyor. Tezimi yavaştan yazsam/toparlasam olur, bir iki kitap var aklımda (bilişsel işler) onları okusam ne güzel olur, lakin havasından mıdır suyundan mıdır bilinmez memleketime ayak bastığımdan beri tembel bir adam oldum.

Eğer asistanlık işleri adı altında okulda avarelik etmiyorsam elime geçen orda burda gördüğüm kitapları hemencik okumaya başlıyorum veya o da olmadı gitar çalışıyorum. İşte bloğa da çaldığım bir iki paraçayı atayım dedim ki bir soğukluk girmesin aramıza (sizinle değil canım blogla benim arama tabii ki).

İlk kaydettiğim parça pek meşhur The Girl from Ipanema (parçanın akorlarlarına ve sözlerine şurdan, benim kaydıma ise şurdan ulaşınız). Eksikleri olmasına rağmen çaldığım gitardan ve terennüm ettiğim melodilerden hoşlansam da İngilizce telaffuzumdan hiç hoşlanmadım. O nedenle bir de Corcovardo adlı parçayı Portekizce'den söylemeye yeltendim (bu parçanın akorlarlarına ve sözlerine şurdan, benim kaydıma ise şurdan ulaşınız). Bu parçayı Portekizce bilenler kesinlikle dinlemesin!! Portekizce bilmeyenlerin kulağına Corcovardo parçasının daha güzel tınlayacağını iddia edeceğim -hiç olmazsa bana öyle oldu.

Radio Free Europa

2006-06-03T15:05:00.000+03:00

Haberleri Avar, Çerkez ve Çeçence dilinde dinlemek isteyenler için Özgür Avrupa Radyosu her gün 20 şer dakikalık program sunuyor bu üç dilde. Yapılan yayını yüzde yüz anlamasam da uluslararası haberlerin yanısıra sadece Avar, Çerkez veya Çeçenleri ilgilendiren haberlere de yer veriliyor sanırsam. O gün yayınlanmış programı takip etmek için şu adresi ziyaret ediniz.

Gödel nasıl öldü

2006-05-13T17:22:00.000+03:00

Kurt Gödel çok meşhur ama benim hala anlamaya vakıf olamadığım incompleteness theoremini ispatlayan matematikçi.

Gödel'in paranoid şizofreni hastalığı varmış. Sürekli birilerinin kendisini zehirlemek istediğine ve sadece karısının yaptığı yemeklerin zehirden yoksun olduğuna inandığı için sadece karısının hazırladığı yiyecekleri yermiş. Karısı amansız bir hastalığa yakalanıp hastahane yataklarından kalkamaz hale gelince Gödele yemek yapamamış. Gödel de başka kimsenin yemeğini ağzına götürmediğinden 1978 yılında açlıktan ölmüş.

Yalan

2006-05-09T09:24:00.000+03:00

Yalan söylemek, yalana inanmak sanıyorum insan doğasının çok temel bir parçası. Yalan yaşamımızı sürdürebilmemiz için bir anahtar.

Benim en sevdiğim yalan yeni çocuk doğurmuş genç kadınların çocuk doğurmanın ne kadar mükemmel bir şey olduğu ve bebeğin hayatlarına ne büyük bir mutluluk kattığı ile ilgili yalanıdır. Pembecik, sürekli gülen, küçücük elli, küçücük burunlu, sevincini gövdesini hoplatarak belli eden bir bebeği görüp mutlu olmamak mümkün değildir.

Fakat çocuk reddedilemeyecek problemleri de beraberinde getirir. Çocuğu kendi içinde büyütmek ve doğurabilmek için kadın vücudu inanılmayacak bir değişim geçirir. (Bozulmuş bu vücudun neden estetik olmadığını uzun uzun anlatacak değilim.) Aynada kendisini seyreden genç anne güzelliğin uzak bir hayal olduğunu, ve kocasının çapkın bakışlarının artık başkalarına yöneldiğini anladığında bebeciğe sarılmaktan başka ne teselli bulabilir ki.

Bu kadar şirin, çevresine gülücükler dağıtan bir yaratığın hastalıktan öksürdüğünü, ciğerlerinin söküldüğünü görünce kim kahrolmaz. Herşeyiyle size muthaç olan bebeciğin illaha da geçirmek zorunda olduğu hastalıkları kalıcı bir hasar görmeden atlatması için çırpınıp durur artık anne. Çocuğu için endişelenme hayatının bir parçası olur. Dünyanın sürekli kötüye gidişini, ülkede artan şiddeti, bitmek bilmeyen hayat pahallılığını, okulların ve eğitim sisteminin durumunu, sinsice çocuklara esrar-eroin satan çeteleri düşündükçe soğuk terler döker. Annenin aklını kaybetmemek için sarılacağı tek teselli gelecek mutlu günlerin hayalidir: "Çocuk büyüyüp adam olduğunda onunla gurur duymak ne güzeldir. Ne büyük bir mucize çocuk yetiştirmek!". Bütün bunlar tabii ki çıkılamayan tatilleri, gezilemeyen ülkeleri, uykusuz geçen geceleri, herşeyi ve herşeyi unutmak için en güzel bahanedir.

Yalanı sadece anneler söylemez. Yazının başında da belirttiğim gibi yalan söyleme illeti hepimizde mahsustur: "Kaçırdığım o fırsat çok da önemli değildi zaten. Çok seviyorduk birbirimizi ama ayrıldığımız iyi oldu kesin mutsuz olacaktık. Namussuz müdür azcık akıllı olsaydı o işi nasıl da başaracaktım. Ortağım satmasaydı ne kadar para kazanacaktım belli değil. Ülkemizin cennetten bir köşe olduğunu her Avrupa seyahatimde bir kez daha anlıyorum; Avrupa'da her türlü imkan var ama insanları mutlu değil.", vs. vs. vs.

Yalan hayatımız sürdürmemize yarayan belki de bizi intihardan koruyan bir sığınak. Ama yalana sığınmanın bedeli de çok ağır. Chomsky'nin ileri sürdüğü gibi devletlerin toplumları yalanla idare etmesinin insanlığın sonunu getireceği tezini bir kenara koyarsak, yalan en başta problemlerin çözümünü imkansızlaştırır. Bir problemi çözebilmek için önce onunla yüzeşmek gerekir; kendimizi kandırıp problemi yok saymak aynı problemle tekrar tekrar uğraşmaktan başka bir işe yaramaz.

İnsanın kendi kendine yalan söylediğini itiraf edebilmesi, yalan attığı konuların analizini yapması ve bu problemleri çözmeye uğraşması kanımca bir erdemdir. Yalanı herkesle paylaşmak ise cesaret işidir. Serdar Turgut bugünkü analiz yorum yazısında bu erdemi ve cesareti göstermiş (bkz. www.aksam.com.tr/haberpop.asp?a=39235,4).

MANGAL ve BU YAĞMUR

2006-05-05T17:46:00.000+03:00

MANGAL

Bana tül gibi ince
Bir hülya verir mangal.
Küllerini deşince,
Titrer, ürperir mangal.

Şikâyetsiz âşıklar
Gibi içinden yanar,
Fâni günleri anar,
Sabaha erir mangal...

BU YAĞMUR
Bu yağmur... bu yağmur... bu kıldan ince
Öpüşten yumuşak yağan bu yağmur.
Bu yağmur... bu yağmur... bir gün dinince
Aynalar yüzümü tanımaz olur.

Bu yağmur kanımı boğan bir iplik,
Karnımda acısız yatan bir bıçak.
Bu yağmur, yerde taş ve bende kemik
Dayandıkça çisil çisil yağacak.

Bu yağmur... Bu yağmur... cinnetten üstün;
Karanlık kovulmaz düşüncelerden.
Cinlerin beynimde yaptığı düğün
Sulardan, seslerden ve gecelerden.

NECİP FAZIL KISAKÜREK

Zihni Kapasitemizin Sınırları

2006-05-04T08:18:00.000+03:00

Chomsky'den bir alıntı yapalım:
"As for the matter of cognitive reach, if humans are part of the natural world, not supernatural beings, then human intelligence has its scope and limits, determined by initial design. We can thus anticipate that certain questions will not fall within their cognitive reach, just as rats are unable to run mazes with numerical properties, lacking the appropriate concepts. Such questions we might call 'mysteries-for-humans', just as some questions pose mysteries-for-rats. Among these mysteries may be questions we raise, and others we do not know how to formulate properly or at all" (Mind, 1995, vol. 104, p.2).

Acaba hangi problemlerin çözümü zihni kapasitemizin sınırları ötesinde olabilir.

Benim aklıma gelenler:
1) Sadece cetvel (işaretlenmemiş olacak) ve pergel ile verilen bir dairenin alanına eşit kare çizmek.
2) Tanrının varlığını (veya yokluğunu) bilmek.

Birinci problemin çözümünü bulmak veya bulamamak birey için bir sorun değil. İkincisi için aynı şeyi söylemek zor.

Huzurlu günler dilerim.

Bam Teli

2006-04-27T10:55:00.000+03:00

Serdar Turgut bugünkü analiz/yorum yazısında Türkiye'deki birçok problemin nedenini rasyonel düşünce kıtlığı olarak tespit etmiş. Sorunların çözümü için başkalarını değil kendimizi değiştirmemiz gerektiğini öğütlüyor. Bu fikir açıkçası benim temel aldığım ilkelerden biridir.

"Toplumun hiçbir kesimi diğerinden daha sağlıklı filan da değil; bunu unutun" (ST). Değişebilmek için önce buna inanmak gerekli.

Rasyonel düşünce kıtlığına absürt bir örnek için bkz. Can Dündar'ın bugünkü yazısı.

Atomik Gezi

2006-04-21T11:32:00.000+03:00

Finlandiya'da bulunduğumdan beri ilk defa bir gruba dahil olup bir geziye katıldım. Dün bir atom santrali ve bir rüzgar enerjisi merkezi gezdik. Atom santrali ve rüzgar pervaneleri ile ilgili diyeceğim bir şey yok. Enteresan makinalar. Benim garibime giden noktalar daha çok katılımcı davranışı ile ilgili.

Katılımcılar arasında her milletten adam vardı.

Sabah 8'de yola çıkıldı akşam 23 de dönüldü. Otobüs yolculuğu (gidiş 4:30 saat geliş 4:30 saat) toplam 9 saat sürdü. Yani yolculuk ziyaretlerden uzun tuttu.

12'de santrale varıldı. Bir kahve ve bir poğaça ikram edildi. Santral ile ilgili bilgi alındı, atık ünitesi gezildi, ordan rüzgar pervanelerine ziyaret başladı. Ancak akşam 8:30 de yemek yenebilindi. Yani katılımcılar sabah 8'den akşam 8'e kadar hiçbir şey yemeden gezdi. (İstisna ben ve birkaç Japon idi. Ben masraftan kaçınayım diye sandviçler hazırlamıştım. Ara ara onları götürdüm.) Bu kadar açlığa rağmen milletin gıkı çıkmadı. Kimse grup liderine "yav birader açlıktan öldük, bizi bir yemeğe götür, böyle de gezi olmaz ki; geziyor muyuz yoksa işkence mi çekiyoruz belli değil" demedi. Herkes ne zaman yemek yenecek acaba diye bekledi. Sanırım grup içinde yemek konusunda en çok homurdanan da bendim.

Otobüste tuvalet vardı. Kimse otobüs tuvaletini kullanmadı. Sanırım yine diş sıkıldı ve ziyaret aralarında ihtiyaç giderildi. Benim bir sıkıntım olmadı. Olsa idi hiç çekinmez otobüs tuvaletini kullanırdım.

Gezinin büyük kısmı (yaklaşık toplam 3-4 saat) bu makinaların işleyiş şekilleri, üretim kapasiteleri, bakım problemleri ve karlılıkları konusunda seminer dinlemek ile geçti.

Bütün bunları gözlemledikten sonra acaba ben çok mu rahatına düşkün biriyim diye kendi kendime sormadan edemedim. Otobüste kalış süresi gezme görme süresinden uzun bir geziye katılıp, saatlerce aç kalıp, üstelik çiş de tutup, sonra eğlenceli şeyler değil de durmadan konuşan ve karmaşık şeyler anlatan insanları dinlemek ve bundan şikayetçi olmamak garibime gitti doğrusu.

Şiddet Karşıtlığı

2006-04-13T17:59:00.000+03:00

İki Milliyet gazetesi yazarı (Metin Minür ve Can Dündar) şiddet karşıtlığı konusunu ele almış.

Minür, Ghandi ve Martin Luther King örneklerini vermiş, şiddet karşıtlığının siyasi bir güç olarak kullanılabileceğini, şiddete şiddet ile karşılık vermenin zararlarını anlatmış ve müslüman toplumlarda bu tutumun gelişmediğinden dem vurmuş. Ghandi ve King'in öldürülmüş olduğunu hatırlatarak yazısını ironik bir şekilde bitirmiş. Minür tespit yapmış ama çözüm vermemiş. Biz ne kadar şiddete karşıyız ve ne yapmalıyız konusunda bir şey dememiş. Elini taşın altına koymamış. 'Gelinim sana söylüyorum kızım sen anla' yaklaşımı benimsemiş.

Dündar, Hilmi Özkök'ün subay adaylarına verdiği "karşıt fikirlerin çatışmasından yeni fikirler doğar, sorunlar çözümlenir; karşıt fikirlerden (düşünmekten) korkmayınız" manasına gelecek öğütlerini bu sefer polis adaylarına hatırlatmak istemiş. Şiddet'ten uzak durduğumuz ve şiddete karşı olduğumuz sürece, tartışmayı ve diyaloğu arttırdığımız sürece şiddeti (terörü) yenebileceğimizi idda etmiş. Şiddet polise karşı ise polisin yanında olmamız gerektiğini, Kürt çocuklarına karşı ise onların yanında olmamız gerektiğini söylemiş.

"Şiddet Karşıtlığı" kelimelerini google'da aratınca iki link gözüme çarptı.

Biri kendisini siyasi bir hareket olarak tanımlayan 'Yeşiller'in sitesi. Yeşiller'in ilkelerinden birisi de şiddet karşıtlığı imiş. Fakat kendilerinin şiddet karşıtlığı nedir, neden kaynaklanır, nasıl önlenir sorularına bilimsel (veya değil) bir yanıt verme çabasında olduklarını sanmıyorum (sitelerinde göremedim - belki de yeterince aramadım). Yeşiller hareketi bana ütopik bir hayalperestçilikten kurtulamayan solcularımızın Avrupa'dan ithal ettikleri bir takım görüşler eğer herkes tarafından benimsenirse Türkiye'nin tüm sorunlarının bir anda çözülebileceğini sanmalarının bir başka tezahürü gibi geldi (bkz. Orhan Pamuk'un İletişim Yayınları tarafından basılan Dostoyevski'nin Yeraltından Notlar kitabının çevirisi için yazdığı önsöz).

Diğeri bir web sitesinde verilen (sita) "Küresel Şiddet Karşıtlığı Konferansı Almanya’da Toplanıyor" haberi. "Şiddetsiz bir Küreselleşme" başlığı ile toplanan konferansta katılımcıların çeşitli problemleri bilimsel (veya bilimsel olmayan) yöntemlerle tartışacaklarını öğrendim. Kendilerine kanım ısındı. Tartışma konularına örnek olarak:
Ekonomik, kültürel ve politik küreseleşmenin analizi. Kapitalist globalleşme ile militarizm arasındaki ilişki nedir?
Globalleşmenin adil olmayan yönlerine karşı şiddet içermeyen direniş stratejileri geliştirilmesi. Şiddet içermeyen bir sosyal değişim nasıl gerçekleştirilebilir. Birbirinden güzel daha birçok başlık konferans broşüründe bulunuyor

23-29 Ağustos Almanya'nın Paderborn şehrinde toplanacakmış bu konferans. Ben büyük ihtimalle 22-26 Ağustos tarihlerinde başka bir konferans için Bologna'da olacağımdan ve uçuşum da büyük ihtimalle Almanya Münih üzerinden olacağından canım bir günlük de olsa şu konferansa gitmeyi istedi. Gidemezsem de sağlık olsun.

İstanbul Şehri Güzel midir Çirkin midir

2006-04-05T09:48:00.000+03:00

Şamil dostuma göre çirkindir (bkz. Rezil-i 'stanbul).

Turist broşürlerine göre güzeldir.

İstanbul'un bende ki imajı kaotiktir, pistir, kontrol edilemez, işini bilir, sonradan görmedir, hem ucuzdur hem pahallıdır, yalandır, çıkarcıdır, bitip tükenmez, hırsızdır, insan doludur ama bunlar benim gözüme, güzel demeyeyim ama, hoş görünür. Çünkü İstanbul gerçektir, ne ise odur. Bütün bu özellikleri de tarihten süzülerek gelmiştir.

Engin Ardıç bugünkü köşesinde (05 Nisan) İstanbul'u nasıl gördüğünü anlatmış. Görüşü Şamilinkine daha yakın.

9/11 by Chomsky

2006-04-03T10:09:00.000+03:00

Chomsky'nin 9/11 den sonra, daha olay taze iken, çesitli medya organlarında yapılmış röportajlarının bir külliyatı. Çok yünlü, dili ağır, düşünülerek okunması gereken küçük bir kitap. Chomsky kendisini dil bilgini ve siyasi aktivist olarak tanımlıyor - siyaset bilimcisi olarak değil. (Bunun nedeni ayrı bir blog konusu).

Chomsky'nin 9/11 ile ilgili o günkü görüşlerinin bazılarını özetleyecek olursak (kendisinin bugünkü görüşlerinde önemli bir değişiklik olduğunu sanmıyorum):
1) Olay bin Laden veya onun desteklediği gruplar tarafından yapılmıştır.
2) Olayın Amerika devleti için şok edici olmasının nedeni, malesef, masum insanların öldürülmesi değil, yüzyıllardır ilk kez Amerikan topraklarının bir saldırıya uğraması ve sömürgecilik tarihinde ilk kez saldırganların sömürülenler olmasıdır.
3) SSCB'ye karşı Afganistan'da kutsal savaş (Holy War) yürütülürken Amerika ve Çin'in eğittiği, kullandığı ve desteklediği insanlar radikal İslamcılardır çünkü bu kişiler en acımasız savaşçılardır.
4) İşte bu kişiler, SSCB'nin Afganistan'daki konumuna paralel olarak, Amerika'yı kutsal İslam topraklarındaki bir işgalci olarak görmektedir.
5) Bu bölgelerdeki zenginliklerin batıya ve bir kısım yerel elitlere transferinden rahatsız olan halk da doğal olarak bu Amerikan karşıtlığının yandaşıdır.
6) Chomsky'nin diğer hedefler dışında niçin Dünya Ticaret Merkezinin vurulduğu konusunda bir teorisi yok. Fakat bin Laden'in globalleşme vb. gibi kavramlardan ve sorunlardan haberdar olmadığını Robert Fisk'e dayanarak söylüyor.
7) Mesele bir Batı-Doğu çatışması, Hristiyan-Müslüman savaşı değildir. Kaldı ki Avrupa'da Bosna-Hersek; Ortadoğu'da Suudi-Arabistan, Uzakdoğu'da Endonezya müslüman devletlerdir ve Amerikanın müttefikleridirler.
8) Terör eylemine karşı yapılması gereken şey onu bir şuç olarak görmek ve bu suçun mümessillerini bulup kanıtlara dayanarak cezalandırmak ve bu suçun nedenlerini araştırarak nedenlerini ortadan kaldırmaya çalışmaktır.
9) Terör eylemine karşı yapılması gereken şey orayı burayı bombalayarak masum insanları öldürmek değildir. Böyle bir tavır bin Laden'in rüyalarını süslemektedir çünkü bu şekilde bin Laden daha sert ve acımasız terör eylemleri için yandaşlar ve aktivistler bulabilecektir.
10) Amerikan halkının bir kısmında bir intikam arzusu vardır. Fakat olayın nedenlerine inilerek çözülmesini isteyen çevreler de vardır.
11) Chomsky'nin terör anlayışı Amerika ordusu ve devletinin yaptığı terör tanımı ile aynıdır. (Hatırlayabildiğim kadarıyla) Terör siyasal bir amaç için silah kullanımı veya kullanma tehtididir.
12) Bu terör tanımına göre Amerikan devleti veya onun desteklediği devletler de [hatta bütün devletler (benim yorumum)] terörist organizasyonlardır.
13) Amerika 'World Court' tarafından Nikaragua'ya karşı giriştiği eylemlerden dolayı terörist faaliyette bulunduğu için kınanmış tek devlettir.
14) 9/11 Amerikan elitleri tarafından silahlanma, sosyal hakların kısılması, zenginliğin küçük bir zümreye transferi vb. için kullanılacaktır.

Benim yorumlarım:
Chomsky'nin bu kitap ile gösterdiği şey Amerikan devletinin yaptığı şeylerin ve söylemlerinin birbirleri ile çeliştiğidir. Amerikan devletinin zalimliği ve kendi çıkarı için yapabileceği kötülüklerde sınır tamımamazlığıdır .

Bu kitabı okuyan ve dünyanın başka bir ülkesinde yaşayan bazı okuyucular (özellikle gönülden solcular ve müslümanlar, Amerika'nın çıkarlarına ters düşen/düşmüş ve kitapta anlatılan kötülüklere maruz kalan/kalmış gruplara kendini yakın hissedenler) bir Amerikan düşmanlığı geliştirmiş/geliştirecektir. Bu düşmanlık Amerika'nın herşeyine (halkına 'Amerikan halkı aptaldır, yoksa Bush'u seçer miydi', ürettiği ürünlere 'Microsoft Windows kadar kötü bir işletim sistemi görmedim' siz örnekleri çoğaltın) karşı olacakdır.

Bu kitabı okuyan ve dünyanın başka bir ülkesinde yaşayan diğer bazı okuyucular (özellikle eylemden solcular ve müslümanlar) bu kitabı kendi şiddet ve terör eylemlerinin gerekçesi, doğrulayıcısı, haklılayıcısı olarak göreceklerdir.

Oysa Chomsky Amerikan düşmanı değildir. O Bush'a karşı olduğu kadar Clinton'a da karşıdır. Amerika'daki ifade özgürlüğünün Amerikan halkı tafafından kazanıldığını düşünmektedir. (bkz. Milliyet http://www.milliyet.com/2005/11/22/siyaset/axsiy01.html). Kendisi toplum mühendisliğine, insanların yanlış bilgilerle yönlendirilmesine, masum insanların öldürülmesine ve bunun silahlanma, zenginin daha da zenginleşmesi ve insanların sömürülmesi için yapılmasına karşıdır.

Bu kitabı okuyan ve dünyanın başka bir ülkesinde yaşayan okuyucuların yapması gereken şey kendi ülkelerinin, devletlerinin, örgütlerinin yalanlarını, şiddet eylemlerini düşünmek, doğru bildikleri yanlışların neler olabileceğini araştırmak, ve kendi Chomsky'lerine sahip çıkmaktır (örn. Can Dündar ). Mevcut yönetimin kötülüklerine karşı çıkarken bazı grupların (yönetimi ele geçirip benzer kötülükleri bu sefer başkalarına yapmak isteyen grupların) oyuncağı olmamaktır.

Chomsky ile bitirelim yazıyı. "Kürt sorunu sizin sorununuz. Ben esas olarak Amerika’nın rolünü ele aldım" (Milliyet http://www.milliyet.com/2002/02/13/guncel/gun09.html).

Çevre Felaketleri

2006-03-01T14:23:00.000+02:00

BBC yapmış. Dünyadaki yaşamı etkileyecek altı çevresel felaket grafiklerle net bir şekilde anlatılıyor (şuradan). Bir göz atılası.

Bir Milli Eğitim Bakanının Açmazı

2006-02-23T20:39:00.000+02:00

Milli Eğitim Bakanlığı internet sitesinden öğrendim ki ilk milli eğitim bakanımız 1920'yılında göreve başlayan Dr. Rıza Nur imiş. Şu anki milli eğitim bakanımız Doç. Dr. Hüseyin Çelik 2003 yılında göreve başlamış. Kendisi Türkiye Cumhuriyetimizin altmışıncı milli eğitim bakanı.

2003-1920 = 83
83 / 60 = 1,38333

Bir milli eğitim bakanımızın ortalama görev süresi 1 yıl 3 ay.

Bir yıl üç ay içinde bürokratlar tanınacak, bakanlığın geliri gideri bütçe durumu öğrenilecek, bakanlığın eğitim politikası tartışılacak, eksiklikleri vurgulanacak, buna göre plan yapılacak, planın uygulama planı yapılacak, yapılacak işler için yürürlükteki kanunların engel veya zorluk teşkil ettiği görülecek onun için kanun taslakları falan filan hazırlanacak, kanuna ihtiyaç yoksa yönetmelikler yazılacak, yönetmeliklerin kanunlara uygun olup olmadığının tespiti gerekecek, tabii bakanlık katı ilk ay tebrike gelenler, daha sonraki zamanlarda da eş, dost, partili, yandaşlardan kadro, ihale vb. talep etmeye gelenler yüzünden ziyaretçi işgali altında olacak, arada meclise gitmek lazım, bakanlar toplantısına mutlaka gitmek lazım, seçim kokusu alınıyorsa seçim gezisine çıkmak lazım, mesai saat 5 de bitiyor, o saatten sonra kim bulacaksın da çalıştıracaksın, vs. vs. vs. vs.

Okuduğumuz ders kitaplarını, okulları, eğitim seviyesini hatırlayıp üzülmemek ama şükretmek lazım. Herhangi bir bakanı da çalışmadı diye suçlamaya imkan yok. Ne ara çalışıp da politika üreteceksin bir sene üç ayda.

Vayyy Babov

2006-02-22T11:07:00.000+02:00

Lisp dilinin yaratıcısı, AI ve computation'un babası John McCarthy'nin niçin ateist olduğu ve kürtajı savunduğu halde Aralık 2004'te J.W. Bush'a oy verdiğini açıklarken yaptığı tespitler: (şuradan).

"In 1945, 55 percent of the US GDP went to the war effort. In 1960 defense got 10 percent of the GDP. The Iraq war is costing one percent of the GDP, and overall military expenditures are 3.3 percent as of 2004 February. The commentators who say the US can't afford the Iraq war are deluding themselves." (McCarthy)

Benim çıkardığım sonuç: Bu Amerikalıları kızdırmayalım, ne diyorlarsa yapalım, barış günlerine bakarak şımarmayalım. Mazallah tepelerinin tası atarsa hapı yutarız. Adamlardaki gücün haddi hesabı yok. Yüzde 3.3 ile dünyanın en büyük ordusuna sahip olmak ne demek ben kavrayamıyorum. Bu arada Bush'u agresif bulanlar böyle bir güç Türkler'de veya Çinliler'de olsa idi dünyanın hali nice olurdu bir hayal etmeye çalışsın.

Kendisinin şu yorumunu da dikkate değer buldum:
"If and when warming becomes harmful or other sources of energy run out, nuclear energy is available in arbitrary amounts. The people who warn about global warming but don't mention nuclear energy strike me as insincere." (McCarthy)

Bu yorum da medeniyetin nerelere vardığını gösteriyor:
"There are important issues on which I disagree with Bush. He wants to make the US more religious, whereas I am an atheist. I'd fear him if I thought he had the intention and ability to persecute us. The present situation is the other way around; the religious are being persecuted to a small but significant extent." (McCarthy)

Aldığım Ders:
Hiç bir konuda, evet hiç bir konuda, eldeki verileri sağlıklı değerlendirmeden karar verme. Her zaman mantığını kullan. Her zaman 'bu karara varmadan önce yeterinde değerlendirme yaptım mı acaba' diye sor.

Özlüler Özlüsü

2006-02-22T10:00:00.000+02:00

Bu derin manalı cümle de Balzac( 1799-1850)'tan:
No man should marry until he has studied anatomy and dissected at least one woman.
Şimdi bunu erkeğin kadın hakkında bilgi sahibi olması için mi, erkeğin kadınlardan soğuyup evlilikten vazgeçmesi için mi, yoksa beceri sahibi olup gerektiğinde kullanması için mi öneriyor onu anlayamadım.